اعسار از پرداخت محکومٌ‌ به : یکی از مباحث حقوقی که اکثر افراد حداقل با اسم آن آشنایی دارند ، اعسار از پرداخت هزینه‌دادرسی و اعسار از پرداخت محکومٌ‌ به است . اغلب افراد سعی دارند با تمسک به این سازوکار قانونی ، از پرداخت هزینه‌های دادرسی سنگین فرار کنند و یا دین خویش را بصورت قسطی و در زمان طولانی‌تر پرداخت کنند.

از سوی دیگر استفاده از دعوای اعسار می تواند راهکاری ناصواب باشد برای اطاله‌دادرسی یا همان به تأخیرانداختن رسیدگی و صدور حکم .

اعسار از پرداخت محکومٌ‌ به

مفهوم اعسار

اعسار از ریشه‌ی عسر و به معنای نیازمندشدن و تهی‌دستی گرفته شده است؛ اما در علم حقوق در مورد فردی به‌کارمیرود که به جهت عدم‌کفایت یا در دسترس‌نبودن دارایی و اموالش، قدرت پرداخت دین یا هزینه‌دادرسی را ندارد. به چنین شخصی معسر گفته میشود که در صورت اثبات اعسار در دادگاه، از پرداخت هزینه‌دادرسی تا زمان داراشدن معاف می شود و درخصوص بدهی نیز، اقدام به تقسیط بدهی وی میشود.

ایسار نقطه مقابل اعسار است و به فرد مال‌دار و توانا گفته میشود.

اعسار از پرداخت هزینه‌دادرسی

در اعسار از پرداخت هزینه‌دادرسی، شخصی که قصد طرح دعوی در دادگاه را دارد، توان مالی لازم برای تقدیم دادخواست حقوقی ندارد و با تقدیم دادخواست اعسار از پرداخت هزینه‌ دادرسی و در صورت اثبات اعسار وی، موقتاَ از پرداخت هزینه‌دادرسی معاف می شود.

هزینه‌دادرسی طرح دعوا

هزینه‌دادرسی طرح دعوا در دعوای مالی که بهای آن مشخص است، تا سقف بیست‌میلیون‌تومان، 5/2درصد و بیش از این مقدار معادل 5/3درصد است و این هزینه در مرحله‌تجدیدنظرخواهی معادل 5/4درصد است.

اعلام ورشکستگی در اشخاص حقوقی

اعسار، از حقوق اشخاص حقیقی و غیرتاجر است و فرد تاجر و شرکت‌ تجاری حق درخواست اعسار را ندارند. این افراد باید درخواست اعلام ورشکستگی خود را از مرجع صالح درخواست نمایند و در صورت صدور حکم ورشکستگی، بازداشت نمیشوند.

قانون نحوه‌ اجرای محکومیت‌های مالی

مطابق ماده 10 قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی، استعلام از مراجع ذی‌ربط، مثل اداره ثبت املاک، پلیس‌راهور و بانک‌ها به منظور بررسی وضعیت مال محکوم‌علیه ضروری است و دادگاه مکلف به این کار است و حتی بدون درخواست طلبکار نیز می‌بایست فوراً نسبت به استعلام اقدام کند. هرچند در رویه، معمولاً چنین نیست و بدون درخواست طلبکار معمولاً استعلام به‌عمل نمی‌آید.

دادگاه صالح به‌رسیدگی

رسیدگی به دعوای اعسار از محکومٌ‌به، در صلاحیت دادگاه بدوی صادرکننده حکم است. صدور حکم به رد دعوای اعسار، دارای اعتبار‌امرمختومه نیست. بعبارتی شخص مدعی اعسار میتواند مجدداً این دعوا را طرح کند و مدعی اعسار خود شود. این ویژگی استثنایی، ناشی از عارضی و موقتی‌بودن صفات اعسار و ایسار در اشخاص است.

فوت فرد معسر

در صورتی که فرد معسر که حکم به اعسار ایشان صادر شده است، در حین رسیدگی به دعوی فوت نمایند، ورثه وی نمیتواند از حکم اعسار مورث خود استفاده کند؛ چون وضعیت اعسار قائم به شخص است و ممکن است ورثه متمکن و دارا باشند.

چه ادله و شواهدی برای اثبات اعسار از پرداخت محکومٌ‌‌به نیاز است؟

در هر دو نوع اعسار، استشهادیه کتبی حداقل دونفر که به اعسار فرد گواهی میدهند باید ضمیمه دادخواست باشد.

آیا داشتن وکیل دلیلی بر ایساربودن میباشد؟

برخلاف آنچه برخی گمان میکنند؛ داشتن وکیل دلیل بر ایسار فرد نبوده و نمیتواند منجر به رددرخواست اعسار شود . هرچند که در مبالغ پایین داشتن وکیل میتواند تأثیر منفی بگذارد.

اگر کسانی که شهادت بر معسربودن فرد داده باشند و کذب بودن شهادت ثابت شود، چه اتفاقی میافتد؟

در صورت اعلام جرم و شکایت علیه گواهان، ایشان به جرم شهادت کذب به مجازات حبس محکوم خواهند شد.

اگر شخص برخلاف واقع از طریق دادخواست اعسار، خود را معسر معرفی کند، چه پیامدی دارد؟

اگر فرد دارایی خود را مخفی کند، به حبس تا 6 ماه محکوم میشود.