نکات مهم حقوقی در رابطه با دعوای تأیید رجوع از اذن ، در بسیاری از روابط حقوقی، افراد برای استفاده از مال یا حقی، از دیگری اذن می گیرند. یعنی اجازه ای غیررسمی و غالباً شفاهی را اخذ می کنند. اما وقتی این اجازه سلب می شود.
آیا صرفاً اطلاع دادن به طرف مقابل کافی ست یا باید تأیید رجوع از اذن نیز به صورت قانونی اثبات شود؟
این موضوع، خصوصاً در دعاوی ملکی، مشارکت در ساخت، روابط خانوادگی یا حتی استفاده از وسایل نقلیه، بسیار رایج و البته اختلاف برانگیز است. هدف این مقاله، بررسی ابعاد حقوقی رجوع از اذن و نحوه اثبات و تأیید آن در محاکم است. در ادامه با وکیل نادری همراه باشید..
اذن چیست و چه تفاوتی با عقد یا قرارداد دارد؟
اذن در فقه و حقوق ایران به معنای اجازه ای است که مالک یا صاحب حقی به دیگری برای استفاده از ملک یا حق با هدف انجام کاری می دهد، بدون آن که رابطه قراردادی الزام آوری بین آن ها شکل بگیرد.
تفاوت اذن با عقد چیست ؟
- اذن قابل رجوع است. یعنی مالک یا اذن دهنده می تواند هر زمان که بخواهد از اذن خود بازگردد.
- عقد لازم الاجراست. یعنی طرفین ملزم به رعایت مفاد آن هستند و بدون رضایت طرف مقابل نمی توان آن را یک طرفه فسخ کرد، درحالیکه اذن گیرنده می تواند از ادامه استفاده منصرف شود. یا اذن دهنده نیز می تواند اذن خود را سلب کند.
لزوم اثبات رجوع از اذن چه زمانی دارای اهمیت می شود؟
در بسیاری از موارد، فردی که از اذن مالکی استفاده کرده است، پس از اعلام عدم رضایت یا رجوع از سوی اذن دهنده، به استفاده خود ادامه می دهد. در این حالت، برای جلوگیری از تضییع حقوق، باید فوراً تأیید رجوع از اذن را از طریق مراجع قانونی مطالبه کرد.
نمونه های رایج اثبات رجوع از اذن
- تصرف ملک خانوادگی با اذن شفاهی پدر یا مادر.
- استفاده شریک از مغازه یا دفتر پس از انحلال شراکت.
- بهره برداری از خودرویی که قبلاً اجازه استفاده داده شده اما بعداً از اذن استفاده از آن رجوع شده است.
راهکارهای قانونی برای تأیید رجوع از اذن
- ارسال اظهارنامه رسمی: اولین و مهم ترین اقدام این است که اذن دهنده، عدم رضایت و رجوع خود از اذن را از طریق اظهارنامه به طرف مقابل اعلام کند.
- طرح دعوای تأیید رجوع از اذن: در صورتی که طرف مقابل به استفاده ادامه دهد، می توان دادخواستی با عنوان «تأیید رجوع از اذن» به دادگاه حقوقی تقدیم کرد.
- دعوی خلع ید و مطالبه اجرت المثل (در موارد ملکی): پس از اثبات رجوع از اذن، می توان برای رفع تصرف از ملک تحت عنوان خلع ید و ضمنأ مطالبه خسارات وارده اقدام نمود.
- اثبات عدم قصد تبرع: برای جلوگیری از ادعای رایگان بودن استفاده (استفاده تبرعی). باید در مقابل مدارکی که شخص متصرف ارائه می کند به کمک وکیل متخصص رجوع از اذن دفاع نماییم، وگرنه نمی توانیم اجرت المثل تصرف وی در گذشته را مطالبه کنیم.
مدارک و مستندات مورد نیاز
- سند مالکیت یا اثبات وجود حق قانونی اذن دهنده
- ارائه اظهارنامه یا پیام در پیام رسان معتبر که حاوی رجوع باشد
- شهادت شهود یا مدارک دال بر ادامه تصرف بدون رضایت
- سابقه استفاده و نحوه شروع آن
نکات حقوقی مهم
رجوع از اذن، اگرچه نیاز به تشریفات خاصی ندارد، اما در موارد بروز اختلاف، بهتر است به صورت رسمی اعلام و سپس با اخذ حکم از دادگاه، مهر تایید رسمی و قضایی بخورد.
مطابق ماده ۱۰۸ قانون مدنی، هرگاه کسی مال غیر را به اذن مالک استفاده کند، مالک هرزمان می تواند از اذن خود رجوع کند و در نتیجه متصرف، باید آن مال را بازگرداند یا مال از تصرف وی خارج شود. ضمناً اگر استفاده پس از رجوع ادامه یابد، می توان همزمان با دعوای تأیید رجوع از اذن، اجرت المثل ایام تصرف را نیز مطالبه کرد. در خصوص اموال غیرمنقول با دعوای خلع ید، اخراج متصرف را خواستار شد.
مشاوره حقوقی در این رابطه با وکیل نادری
در روابطی که بر پایه اعتماد شکل گرفته و به جای قرارداد، صرفاً اذن داده شده، رجوع از این اذن و نحوه اثبات آن نقش کلیدی در احقاق حق ایفا می کند. تأیید قضایی رجوع از اذن، راهکاری مطمئن برای جلوگیری از سوء استفاده و استمرار تصرف غیرمجاز است. اگر شما نیز با چنین چالشی روبرو هستید، وکلای ملکی و مشاوران حقوقی مجموعه وکیل نادری با تجربه فراوان در دعاوی اذن، آماده ارائه خدمات حقوقی دقیق و حرفه ای به شما هستند.
همچنین توصیه می شود برای تکمیل اطلاعات خود، مقاله وکیل رفع تصرف عدوانی و مقاله تصرف عدوانی چیست را نیز مطالعه فرمایید.
سؤالات متداول
1. آیا برای رجوع از اذن حتماً باید دادخواست بدهیم؟
خیر، رجوع از اذن به تنهایی با اعلام رسمی (مثلاً از طریق اظهارنامه) ممکن است، اما در صورت ادامه تصرف یا استفاده، برای اثبات و توقف آن نیاز به طرح دعوا داریم.
2. اگر کسی پس از اعلام رجوع، باز هم از ملک یا وسیله ما استفاده کند، چه باید کرد؟
باید با طرح دعوای تأیید رجوع از اذن و به نحو توامان دعوای مطالبه اجرت المثل و خلع ید، استفاده غیرمجاز را متوقف و خسارت وارده را جبران کرد.
3. آیا رجوع از اذن به صورت شفاهی هم معتبر است؟
بله، اما اثبات آن دشوار است. توصیه می شود حتماً رجوع از اذن را به صورت کتبی و از طریق اظهارنامه انجام دهید تا در دادگاه قابل استناد باشد.
