ماهیت تأمین خواسته : تأمین به معنای ایمن کردن و حفظ کردن و خواسته به معنای آن چیزی است که فرد از دادگاه میخواهد که میتواند مطالبه وجه، طلب و حتی یک مال معین مانند یک دستگاه خودرو معین و یا یک ملک معین باشد.
چرایی بوجود آمدن نهاد تأمین خواسته
وکیل تامین خواسته : اگر شخصی بخواهد علیه شخص دیگری دعوا مطرح کند، از زمان طرح دعوا تا زمان صدور حکم و اجرای آن، معمولاً مدت زمان طولانی سپری میشود و خوانده یا شخصی که علیه او دعوا مطرح شده است میتواند از این فاصلهی زمانی ایجاد شده سوءاستفاده نموده و اموال خود را جا به جا یا از دسترس خارج نماید و یــا اینکه مال مورد نظر تا زمان اجرای حکم در نتیجه بی احتیاطی خوانده و یا اتفاقات غیرقابل پیش بینی ناقص یا معیوب شود و یا ممکن است ارزش واقعی خود را از دست داده و یا اینکه متعلق حق غیر قرار بگیرد.

به همین خاطر قانونگذار نهادی به نام تامین خواسته را در قانون پیشبینی کرده است تا براساس آن همان ابتدای امر خواهان بتواند خواسته دعوا را بازداشت نموده و آن را در امنیت قرار دهد به نحوی که خوانده نتواند آن را نقل و انتقال داده، جابهجا یا مخفی کرده و یا از دسترس سایر طلبکاران آن را خارج نماید.
زمان طرح دعوای تأمین خواسته
تأمـین خواسـته نه تنها اموال خواسته دعوا را حفظ مینماید بلکه معمولاً مانع از استفاده خوانده و بکارگیری آن میگردد و این امر میتواند خوانده را در همان ابتدا در برابر دعوای خواهان به تسلیم و سازش وادار کند و اختلاف فیمابین را حل و فصل نماید. خواهان میتواند قبل از تقدیم دادخواست یا ضمن دادخواستی که راجع به دعوای اصلی مطرح میشود و یا تا وقتی که حکم قطعی صادر نشده است، از دادگاه درخواست تأمین خواسته نماید و پس از تقاضای خواهان، دادگاه مکلف به صدور قرار تأمین خواسته میباشد.
قرار تأمین خواسته بدون پرداخت خسارت احتمالی:
برای صدور قرار تأمـین خواستـه و توقیف اموال 3مورد وجود دارد که خواهان میتواند بدون پرداخت خسارت احتمالی به صندوق دادگستری قرار تأمین بگیرد که شامل موارد زیر میباشد:
دعوا مستند به سند رسمی باشد:
همانند سند رسمی ازدواج و یا سند رسمی مالکیت یک ملک
خواسته در معرض تضییع و تفریط یعنی از بین رفتن باشد:
این حالت بیشتر در مواقعی ایجاد میگردد که موضوع خواسته یک جنس یا یک کالای مشخص باشد مثل یک دستگاه اتومبیل که در اینصورت خواهان باید در دادگاه اثبات نماید که استفاده نادرست یا تقصیر خوانده ممکن است موجب کاهش ارزش و یا حتی از بین رفتن آن کالا گردد که معمولاً این ادعای خواهان از طریق شهادت شهود، تحقیق محلی، معاینه محل و سایر دلایل قابل اثبات است و اگر خواهان نتواند این موضوع یعنی در معرض تضییع بودن را ثابت نماید درخواست وی توسط دادگاه رد میشود.
مستند دعوا اوراق تجاری واخواست شده مانند چک، سفته و برات باشد:
در این حالت نیز دادگاه بدون اخذ تأمین و خسارت احتمالی از خواهان، مبادرت به صدور قرار تأمیـن خواسـته و توقیف اموال خوانده مینماید و مقصود از اوراق تجاری واخواست شده، اوراقی نظیر سفته، چک و براتی که واخواست شده میباشد. لازم به ذکر است که در مورد چک، گواهی عدم پرداختی که توسط بانک صادر میگردد به منزله واخواست میباشد.
قرار تأمین خواسته با پرداخت خسارت احتمالی
زمانی دادگاه بعد از اخذ تأمین و یا خسارت احتمالی مبادرت به صدور قرار تأمین خواسته مینماید. بدین شکل است که خواهان میبایست خساراتی را که در نتیجه توقیف اموال خوانده ممکن است برای خوانده بوجود بیاید، به صندوق دادگستری واریز کند تا دادگاه قرار تأمین خواسته را صادر نماید و در همه دعاوی به جز دعاوی که مستند به سند رسمی است یـــا مستند دعوا اسناد تجاری است یـــا اینکه خواسته دعوا در معرض تضییع و تفریط است، دادگاه نمیتواند بدون گرفتن خسارت احتمالی از خواهان، قرار تأمین خواسته را صادر کند و خارج از این موارد دادگاه تحت هیچ شرایطی مجاز به صدور قرار تأمین خواسته نیست حتی اگر دلایل خواهان بسیار قوی باشد.
آیا مستثنیات دین میتوانند با قرار تأمین خواسته توقیف شوند؟
بله؛ مستثنیات دین میتوانند موضوع قرار تأمـین خواسـته قرار بگیرند ولی نباید از ید متصرف مال خارج شوند. پس توقیف مستثنیات دین صرفاً حقوقی است و این تأمین به اجرائی تبدیل نمیشود یعنی مستثنیات دین بفروش نمیرسد تا از محل آن محکومٌبه استیفا شود.
