مشاوره در خصوص ابطال اسناد تنظیمی با وکالت بلاعزل و نکات مهم مربوط به آن : وکالت بلاعزل یکی از نهادهای مهم حقوقی است که برای تسهیل معاملات، به ویژه در زمینه املاک و اموال بدان توسل می شود. در این نوع وکالت، موکل حق عزل وکیل را از خود سلب می کند. و مهم است بدانیم سلب حق عزل وکیل با تعهد به عزل نکردن وی متفاوت است.
پرسش اصلی نوشته حاضر این است که آیا این وکالت نامه ها همیشه غیرقابل خدشه اند که پاسخ آن منفی است. با صدور رأی وحدت رویه شماره ۸۴۷ هیأت عمومی دیوان عالی کشور، شرایط ابطال اسناد تنظیمی با وکالت بلاعزل، به ویژه در مواردی که غبطه و مصلحت موکل رعایت نشده باشد، فراهم شده است. در این مقاله به صورت دقیق و با زبانی ساده، به مفهوم وکالت بلاعزل، دلایل ابطال آن، نقش وکیل متخصص و راهکارهای حقوقی آن پرداخته شده است.
وکالت بلاعزل چیست و چرا مورد توجه است؟
وکالت بلاعزل قراردادی است که طی آن، وکیل اختیار انجام اعمال حقوقی مشخصی را بدون امکان عزل از سوی موکل در اختیار دارد. این نوع وکالت معمولاً به عنوان جایگزینی برای قرارداد خرید و فروش یا بیع و یا تسریع در انتقال مالکیت اموال اعطا می شود. در بسیاری از معاملات کلان مثل معاملات ملکی، فروشنده به خریدار وکالت بلاعزل می دهد تا در آینده سند رسمی را به نام خود منتقل کند.
رأی وحدت رویه شماره ۸۴۷ چه می گوید؟
بر اساس رأی وحدت رویه شماره ۸۴۷، دیوان عالی کشور مقرر نموده است که وکیل حتی در صورت داشتن اختیار انتقال مال به نحو بلاعزل. باید در چارچوب غبطه و مصلحت موکل اقدام کند. این رأی تحول مهمی در حقوق کشورمان به وجود آورده است، زیرا نشان داده که وکالت بلاعزل نیز در صورت سوءاستفاده یا تضییع حقوق موکل می تواند باطل شود.
شایان ذکر است که رعایت غبطه موکل یعنی رعایت نفع واقعی وی و اجتناب از ضرر رسانی به او و ضمناً قضاوت در این خصوص، به دست عرف سپرده می شود. در نهایت اگر ثابت گردد که اقدام وکیل برخلاف غبطه موکل بوده، امکان ابطال سند وجود دارد.
شرایط ابطال اسناد تنظیمی با وکالت بلاعزل
برای ابطال چنین اسنادی باید شرایط زیر فراهم باشد:
- اقدامات وکیل منجر به ضرر غیرمتعارف برای موکل شده باشد. پس اگر ضرر بسیار کمی به موکل وارد آید و وکیل مال را با تفاوت قیمتی ناچیزی به غیر بفروشد، چنین قراردادی صحیح خواهد بود.
- مدارک و شواهدی وجود داشته باشد که وکیل مصلحت موکل را نادیده گرفته است. مثل آنکه کارشناس احراز کند قیمت فروش مال توسط وکیل کاملاً غیرمتعارف بوده است.
- دادگاه احراز کند که اقدامات وکیل با وظایف او که مرتبط با امانت است، ناسازگار می باشد.
همه موارد فوق مستلزم اثبات در دادگاه و بهره گیری از یک وکیل خوب و حرفه ای است. که بتواند با استناد به رأی وحدت رویه و قواعد حقوقی، حقوق موکل را احقاق نماید.
نقش وکیل متخصص در ابطال وکالت بلاعزل
در دعاوی مربوط به ابطال اسناد تنظیمی با وکالت بلاعزل، استفاده از خدمات یک وکیل متخصص اهمیت فوق العاده ای دارد. وکیل با بررسی و تحلیل دقیق مفاد وکالتنامه، تطبیق رفتار وکیل با قضاوت عرف و مواد قانونی، جمع آوری دلایل و ارائه مستندات محکم، مسیر پیروزی در دادگاه را هموار می سازد.
همچنین وکیل می تواند:
- مدارک را به دقت ارزیابی کند؛
- دادخواست تخصصی تنظیم نماید؛
- از اصول آیین دادرسی مدنی مرتبط بهره بگیرد تا در سریع ترین زمان ممکن، حکم به نفع خواهان صادر شود.
- در دفاع از حقوق موکل با نظر به رویه قضایی و نظریات کارشناسی، استدلال های قوی ارائه دهد.
مراحل اقدام برای ابطال اسناد وکالتی
مشاوره حقوقی تخصصی:
این مرحله شامل بررسی امکان یا عدم امکان طرح دعوا می گردد.
ارزیابی اسناد و مدارک
در این مرحله وکیل متخصص ابطال اسناد تنظیم شده با وکالت بلاعزل، با تحلیل وکالتنامه و بررسی اقداماتی که به ضرر موکل انجام شده، ادله را بررسی می کند.
تنظیم و ثبت دادخواست
وکیل در این مرحله دادخواست ابطال اسناد تنظیمی با وکالت بلاعزل را تقدیم به دادگاه صالح کرده. و آن را همراه با دلایل و استناد به رأی وحدت رویه به محضر قاضی ارائه می دهد.
دفاع از حقوق موکل در دادگاه:
وکیل در این مرحله با گفتار شیوا و به نحوی مستدل و مستند، اثبات عدم توجه به غبطه موکل توسط وکیل را پی می گیرد.
پیگیری بعد از رأی:
در این گام وکیل در صدد اجرای رأی قطعی شده و اصلاح یا ابطال سند در دفاتر اسناد رسمی یا اداره ثبت می باشد.
3 نکته و یاداشت مهم!
- صرف داشتن وکالت بلاعزل، مصونیت مطلق برای وکیل ایجاد نمی کند. و او همچنان به رعایت ملاک های عرفی تعهد دارد.
- رأی وحدت رویه ۸۴۷ فرصتی برای حمایت از موکلین آسیب دیده فراهم کرده است که مالشان به قیمت ناچیز و غیرمتعارف فروخته نشود.
- اقدام سریع و صحیح حقوقی برای جلوگیری از خسارت بیشتر حیاتی است.
دریافت مشاوره تخصصی از وکیل نادری
امروزه با تغییر نگرش نظام قضایی نسبت به وکالت بلاعزل، امکان ابطال اسناد تنظیمی با وکالت بلاعزل، به ویژه در صورت عدم رعایت مصلحت موکل به رسمیت شناخته شده است. چنانچه احساس می کنید حقوق شما به دلیل اقدامات نادرست وکیل و عدم رعایت مصلحت شما به خطر افتاده است. بهترین راهکار، مراجعه به یک وکیل متخصص حقوقی است. تیم حقوقی وکلای نادری آماده است. تا با بهره گیری از دانش روز و تجربه عملی، شما را در احقاق حقوقتان همراهی کند.
سوالات متداول
بله. بر اساس رأی وحدت رویه ۸۴۷، اگر ثابت شود که وکیل برخلاف مصلحت و غبطه موکل اقدام کرده است، سند تنظیم شده قابل ابطال خواهد بود.
این رأی، برای تمامی دادگاه ها لازم اتباع بوده و ناظر به تفسیر صحیح مواد مربوط به وکالت در قانون مدنی است و شامل قراردادهای گذشته نیز می شود؛ بنابراین حتی اسناد قبلی که با وکالت بلاعزل تنظیم شده اند، در صورت احراز نقض غبطه موکل، قابل ابطال هستند.
مدارکی نظیر قرارداد اولیه، درخواست کارشناسی برای شناخت قیمت متعارف مال موضوع وکالت، اظهارات شهود به خصوص اگر وکالت به صورت شفاهی منعقد شده باشد، مکاتبات حتی به صورت پیامکی، سوابق مالی، رسیدها و مستندات دیگر می تواند برای اثبات عدم رعایت مصلحت و غبطه موکل به دادگاه ارائه شود.
