نکاتی درباره مهریه

ماهیت مهریه

مطابق شرع و قانون، مهریه مالی است که در زمان عقد ازدواج، مرد متعهد به پرداخت آن به همسر خود می‌ شود. این مال می‌ تواند وجه نقد، اموال منقول یا غیر منقول، و حتی مواردی مانند هزینه سفر به حج یا آموزش یک مهارت باشد. هر چیزی که مالیت و قابلیت ارزش‌ گذاری داشته باشد، می‌ تواند به‌عنوان مهریه تعیین گردد. تعیین میزان مهریه در ازدواج دائم یا موقت صورت می‌ گیرد.

عندالمطالبه یا عندالاستطاعه بودن مهریه

در بیشتر موارد، مهریه به‌صورت عندالمطالبه بر عهده زوج است؛ یعنی زن هر زمان بخواهد می‌ تواند آن را مطالبه کند. با این حال ممکن است شرط شود که در صورت استطاعت مالی مرد پرداخت صورت گیرد (مهریه عندالاستطاعه).
در صورتی که مهریه حال باشد، زن می‌ تواند تا زمان دریافت کامل آن از تمکین خودداری کند. پس از پرداخت کامل مهریه، زوجه موظف به تمکین است.

محدودیت ۱۱۰ سکه؛ برداشت اشتباه

برخی تصور می‌ کنند که مطالبه مهریه بیش از ۱۱۰ سکه ممکن نیست. این برداشت نادرست است.
مطابق ماده ۲۲ قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱، محدودیتی برای مقدار مهریه تعیین نشده است. تنها تفاوت در نحوه اجرای حکم است. برای مهریه تا سقف ۱۱۰ سکه بهار آزادی، در صورت عدم پرداخت، امکان حبس زوج وجود دارد. اما برای مازاد بر ۱۱۰ سکه، در صورت وجود اموال از مرد، زوجه می‌ تواند از محل آن اموال طلب خود را وصول نماید. برای توضیح بیشتر، پیشنهاد می‌شود مقاله وکیل مهریه تا ۱۱۰ سکه را مطالعه کنید.

روند مطالبه مهریه

۱. مطالبه از طریق اجرای ثبت

ساده‌ ترین و سریع‌ ترین روش، مراجعه به دفترخانه ازدواج و درخواست صدور اجراییه از طریق اداره ثبت اسناد رسمی است. پس از صدور اخطار و ارسال آن به اداره ثبت، اجراییه علیه زوج صادر می‌ شود.
بر اساس قانون نحوه اجرای محکومیت‌ های مالی، امکان استعلام از مراجع دولتی برای شناسایی اموال مرد وجود دارد. همچنین زن می‌ تواند تا زمان پرداخت کامل مهریه، با حکم مراجع صالح، زوج را ممنوع‌ الخروج کند.

۲. مطالبه از طریق دادگاه خانواده

روش دوم، طرح دادخواست مطالبه مهریه در دادگاه خانواده است. این دادخواست می‌ تواند توسط خود زوجه یا وکیل مهریه در محل اقامت زوجه یا زوج ثبت شود.
در این مسیر، زوجه می‌ تواند با تأمین خواسته، اموال مرد را تا صدور رأی قطعی بازداشت کند.

در دعاوی مهریه، هزینه دادرسی بر اساس نوع مهریه محاسبه می‌ شود:

• اگر مهریه سکه باشد، ملاک، قیمت روز سکه در زمان طرح دادخواست است.
• اگر مهریه وجه نقد باشد، ملاک، نرخ شاخص بانک مرکزی در زمان تقدیم دادخواست خواهد بود.

دفاع زوج در دعوای مهریه

دفاع مرد معمولاً حول دو محور است:
۱. آیا اصولاً مهریه به زن تعلق می‌ گیرد یا خیر؟
۲. آیا قبلاً پرداخت شده است یا خیر؟

اگر پاسخ سؤال اول مثبت و دوم منفی باشد، زوج مکلف به پرداخت است.

طبق ماده ۴۷۷ قانون مدنی و قانون نحوه اجرای محکومیت‌ های مالی، در صورت صدور حکم قطعی و طرح دادخواست اعسار ظرف ۳۰ روز، از جلب زوج جلوگیری می‌ شود تا وضعیت مالی او بررسی گردد.
اگر اعسار پذیرفته شود، مهریه تقسیط می‌ شود. در غیر این صورت، زوجه می‌ تواند نسبت به توقیف اموال یا جلب زوج تا سقف ۱۱۰ سکه اقدام کند.

دادگاه صالح برای رسیدگی

در دعاوی خانوادگی، دادگاه محل اقامت طرف مقابل صالح است. با این حال، زوجه می‌ تواند دعوا را در دادگاه خانواده محل اقامت خود نیز مطرح نماید.
در صورت صدور حکم طلاق (اعم از گواهی عدم امکان سازش یا الزام زوج به طلاق)، دادگاه موظف است درباره مهریه نیز تصمیم بگیرد.

اعسار از پرداخت مهریه

بر اساس قانون نحوه اجرای محکومیت‌ های مالی، دادگاه صادرکننده حکم اصلی، صلاحیت رسیدگی به دعوای اعسار را دارد. زوج باید لیست اموال و استشهادیه کتبی را ضمیمه دادخواست کند.
در صورت اثبات اعسار، دادگاه بخشی از آن را به‌ عنوان پیش‌ پرداخت و مابقی را به‌صورت اقساط تعیین می‌ کند.

مدارک لازم برای طرح دعوی

• اصل سند نکاحیه
• مدارک شناسایی معتبر
• ثبت‌نام در سامانه ابلاغ الکترونیکی (ثنا)

در صورت تمایل به استفاده از خدمات تخصصی، می‌ توانید از مشاوره حقوقی مؤسسه وکیل نادری در زمینه مطالبه مهریه، اعسار از پرداخت، و تنظیم دادخواست استفاده کنید.

دعوت به مشاوره با مؤسسه وکیل نادری

پیش از هرگونه اقدام حقوقی در زمینه مطالبه مهریه یا اعسار، مشورت با وکیل متخصص خانواده می‌ تواند از اتلاف وقت و هزینه جلوگیری کند. مؤسسه وکیل نادری با وکلای مجرب، آماده ارائه مشاوره تلفنی و حضوری است. توصیه می شود جهت کسب اطلاعات بیشتر مقاله وکیل طلاق را در سایت مجموعه حقوقی وکیل نادری مطالعه نمایید.

سوالات موکیلن

آیا زن می‌ تواند بدون طلاق، مهریه خود را بگیرد؟

بله، مطالبه مهریه ارتباطی به طلاق ندارد و زن در هر زمان می‌ تواند آن را درخواست کند.

آیا بالای ۱۱۰ سکه غیرقابل وصول است؟

خیر، تنها ضمانت اجرای حبس محدود به ۱۱۰ سکه است. زوجه می‌ تواند مازاد بر آن را از اموال شوهر وصول کند.

 آیا زن می‌ تواند مهریه را ببخشد؟

بله، زن می‌ تواند تمام یا بخشی از مهریه را بخشش (ابراء) کند. این عمل نیازمند رضایت کامل اوست.