وکیل جرایم نظام صنفی و نحوه رسیدگی به تخلفات اصناف : نظام صنفی به عنوان یکی از ارکان اقتصادی کشور، نقشی کلیدی در تنظیم بازار، رعایت حقوق مصرف کنندگان و نظارت بر فعالیت کسب وکار ها دارد. برای حفظ سلامت این نظام، قانون گذار با تصویب قانون نظام صنفی و آیین نامه های مربوطه، انواع تخلفات صنفی را جرم انگاری کرده و مراجع خاصی را برای رسیدگی به آن ها پیش بینی کرده است. در این مقاله به این پرسش پاسخ می دهیم که جرایم نظام صنفی چیست، چه مجازات هایی دارد، نقش ماده ۲۷ و ۲۸ قانون نظام صنفی چیست، کمیسیون نظارت چه وظایفی دارد، و با چه ساز و کاری می توان با تخلفات برخورد کرد.
جرایم نظام صنفی چیست؟
جرایم نظام صنفی به کلیه تخلفات قانونی گفته می شود که توسط واحد های صنفی، فروشندگان، تولید کنندگان یا ارائه دهندگان خدمات در حوزه اصناف انجام می گیرد و نظم اقتصادی یا حقوق مصرف کنندگان را برهم می زند. این تخلفات از نگاه قانون، با عنوان «جرم» یا «تخلف صنفی» قابل تعقیب و مجازات هستند.
تخلف صنفی چیست؟
تخلف صنفی هرگونه رفتار یا ترک فعلی است که مغایر با قوانین و آیین نامه های صنفی، عرف بازار یا حقوق عمومی مردم باشد. بر اساس قانون نظام صنفی، مصادیق این تخلفات عبارتند از:
- گران فروشی
- کم فروشی یا تقلب در وزن و اندازه
- عدم صدور فاکتور رسمی
- عدم درج قیمت روی کالا
- عدم رعایت ساعات یا ضوابط کاری
- فروش کالای تاریخ گذشته یا بدون مجوز
ماده ۲۷ قانون نظام صنفی
ماده ۲۷ قانون نظام صنفی به صراحت اعلام می کند که واحد های صنفی موظف اند نرخ کالا و خدمات خود را با رعایت ضوابط قیمت گذاری و سود متعارف تعیین کنند و در صورت نقض این ماده، متخلف محسوب می شوند. این ماده، مستند اصلی در برخورد با گران فروشی، تقلب، و فروش خارج از نرخ مصوب است.
جریمه گران فروشی
گران فروشی یکی از رایج ترین تخلفات نظام صنفی است. مطابق با ماده ۷۵ قانون نظام صنفی و قوانین تعزیرات حکومتی، مجازات گران فروشی به شکل زیر است:
- بار اول: تذکر کتبی یا جریمه نقدی تا دو برابر سود غیرمجاز
- بار دوم: جریمه نقدی بین دو تا پنج برابر سود نامشروع
- بار سوم: نصب پارچه تخلف و پلمب واحد به مدت ۱۰ تا ۲۰ روز
- در تکرار های بعدی: محرومیت از فعالیت صنفی از سه ماه تا یک سال
جریمه عدم درج قیمت تعزیرات
بر اساس قانون تعزیرات حکومتی، عدم درج قیمت روی کالا یا ارائه خدمات بدون اعلام نرخ، تخلفی قابل تعقیب است. میزان جریمه عدم درج قیمت به شرح زیر است:
- مرتبه اول: تا دو میلیون ریال جریمه
- مرتبه دوم: جریمه تا پنج میلیون ریال
- مرتبه سوم: تعطیلی واحد به مدت یک ماه یا بیشتر
این تخلف در بسیاری از فروشگاه ها، آرایشگاه ها، تعمیرگاه ها، و مراکز خدماتی دیده می شود و از منظر قانون، به عنوان تضییع حق مشتری قابل پیگرد است.
ماده ۲۸ قانون نظام صنفی
مـاده ۲۸ قانون نظام صنفی به شرح مجازات های متخلفان صنفی پرداخته و سه سطح تنبیه را مشخص کرده است:
- تذکر و اخطار کتبی
- جریمه نقدی
- تعطیلی موقت یا دائم واحد صنفی
ماده ۲۸ همچنین به تشکیل کمیسیون های بدوی و تجدیدنظر برای رسیدگی به این تخلفات اشاره دارد.
وظیفه اصلی کمیسیون نظارت چیست؟
کمیسیون نظارت عالی ترین مرجع نظارتی در نظام صنفی شهرستان است. این کمیسیون متشکل از نمایندگان استانداری، دادگستری، سازمان تعزیرات، صنعت و معدن و اتحادیه هاست. وظایف اصلی آن عبارتند از:
- نظارت بر عملکرد اتحادیه های صنفی
- بررسی گزارش های تخلف از اتحادیه ها و اصناف
- رسیدگی نهایی به تخلفات منجر به پلمب یا لغو پروانه
- تعیین نرخ ها و ضوابط کلی صنفی با همکاری اتحادیه ها
نحوه رسیدگی به تخلفات صنفی
رسیدگی به تخلفات واحد های صنفی در چند مرحله انجام می شود:
- ثبت گزارش توسط بازرسان اتحادیه یا سازمان صمت
- دعوت متخلف برای ارائه توضیح
- بررسی مستندات توسط هیأت بدوی رسیدگی به تخلفات
- 4. صدور رأی (جریمه، اخطار یا تعطیلی)
- 5. در صورت اعتراض، ارجاع به هیأت تجدیدنظر استان
در موارد خاص مثل گران فروشی عمده یا تقلب، پرونده به تعزیرات حکومتی نیز ارجاع داده می شود.
تخلفات واحد های صنفی چه پیامدی دارد؟
غیر از جریمه مالی، برخی از تخلفات واحد های صنفی می تواند تبعات جدی تری داشته باشد:
- محرومیت از وام و تسهیلات دولتی
- عدم تمدید پروانه کسب
- درج در سامانه تخلفات و اطلاع رسانی عمومی
- در صورت تکرار، لغو دائمی پروانه فعالیت
وکیل نادری در کنار شماست
قانون نظام صنفی و آیین نامه های اجرایی آن، به منظور حفظ نظم بازار و دفاع از حقوق مصرف کنندگان، ساختاری منسجم برای برخورد با تخلفات صنفی فراهم کرده اند. آگاهی واحد های صنفی از وظایف قانونی خود و نظارت مستمر اتحادیه ها، راهکاری اساسی برای پیشگیری از وقوع جرایم صنفی است. همچنین شهروندان در صورت مشاهده تخلف، می توانند از طریق اتحادیه ها، سازمان صنعت و معدن یا تعزیرات شکایت خود را ثبت کنند.
برای آشنایی بیشتر با مسائل مشابه، پیشنهاد می کنیم در سایت وکیل نادری مقاله های مجازات احتکار و شکایت از کلاهبرداری اینترنتی را بخوانید.
پرسش موکلین
اگر فروشنده ای قیمت کالا را درج نکند، می توان شکایت کرد؟
بله، عدم درج قیمت کالا تخلف محسوب شده و قابل گزارش به اتحادیه و سازمان تعزیرات است.
جریمه گران فروشی برای بار اول چقدر است؟
در بار اول، جریمه نقدی تا دو برابر سود غیرمجاز و در برخی موارد اخطار کتبی در نظر گرفته می شود.
شکایت از واحد صنفی چطور انجام می شود؟
از طریق سامانه ۱۲۴ وزارت صمت یا مراجعه حضوری به اتحادیه مربوطه یا تعزیرات حکومتی.
