در باب چک های صیادی جدید، قانون جدید چک در آبان ماه 1397 به تصویب رسید. این قانون تغییرات مفیدی را در خصوص چکها اعمال نموده است تا دارندگان چک های برگشتی بدون طی مسیر پر پیچ و خم، پرهزینه و طولانی دادرسی، راحتتر و سریعتر به حق خود دست یابند. سختگیریهای قانون جدید موجب شده که صاحبان حسابها و دارندگان دسته چکها به خاطر مجازاتها و عواقب پیشبینی شده محتاطانه تر اقدام به صدور چک نمایند.
سامانه صیاد
سامانه صیاد عنوان سامانه صدور یکپارچه چک با هدف نظارت بر تقاضای صدور دسته چک، امکان اعتبارسنجی صاحبان حساب و صاحبان امضاء، منع از صدور دسته چک برای افراد فاقد صلاحیت و دارای سوءسابقه و تخصیص شناسه یکتا به هر برگ چک میباشد که توسط بانک مرکزی راهاندازی شد. دسته چکهای جدیدی که بعد از تصویب قانون جدید صادر میشوند با دارابودن شرایط مقرر، به چک های صیادی مشهور هستند.
نحوه استعلام چک های صیادی
چک های صیادی دارای شماره یکتا میباشند که یک شماره اختصاصی برای هر برگ چک است. دارنده چک میتواند این کد را به شماره 701701 پیامک کرده و از میزان اعتبار فرد صادرکننده چک اطلاع پیدا کند که آیا چک برگشتی داشته است یا خیر؟
پاسخ استعلام چکهای صیادی
پاسخ استعلام براساس شاخصهایی به رنگهای متفاوت برای استعلام گیرنده ارسال شده که در ذیل توضیح داده میشود:
1. وضعیت سفید
صادرکننده فاقد هرگونه سابقه چک برگشتی بوده یا از سابقه وی سوء اثر شده است.
2. وضعیت زرد
صادرکننده چک دارای یک فقره چک برگشتی یا حداکثر مبلغ 5 میلیون تومان تعهد برگشتی است.
3. وضعیت نارنج
صادرکننده 2 تا 4 چک برگشتی یا حداکثر مبلغ 20میلیون تومان تعهد برگشتی دارد.
4. وضعیت قهوهای
صادرکننده دارای 5 تا 10 فقره چک برگشتی یا حداکثر مبلغ 50 میلیون تومان تعهد برگشتی است.
5. وضعیت قرمز
صادرکننده دارای بیش از 10 فقره چک برگشتی یا بیش از مبلغ 50 میلیون تومان تعهد برگشتی است.
شرایط دریافت دسته چک صیادی جدید
وکیل متخصص چک : جهت دریافت دسته چک جدید با مراجعه به شعبه بانک مورد نظر، درخواست اولیه ثبت و با تأیید رئیس شعبه درخواست به سامانه صیاد بانک مرکزی ارسال تا وضعیت اعتبار متقاضی استعلام شود. چنانچه متقاضی شرایط لازم (که توسط بانک مرکزی اعلام شده) را برای دریافت دسته چک داشته باشد دسته چک جدید برای وی صادر خواهد شد.
تکلیف چکهای قدیمی
طبق اعلام بانک مرکزی دسته چکهای قدیمی که با چک جدید تعویض نشده باشند دیگر در شعب سایر بانکها قابل پذیرش نیست و منحصراً باید در خود بانک مربوطه وصول شود. چک های قدیمی نیز با مراجعه به بانک صادرکننده وارد سامانه صیاد شده و اعتبار آنها تنها در این صورت باقی خواهد ماند.
روش مطالبه وجه چک های صیادی
طبق شرایط پیشبینی شده در قانون جدید چک، دارنده چک در صورتی که چک فاقد وجه بوده یا کسری موجودی نداشته باشد از بانک، تقاضای صدور گواهی عدم پرداخت یا کسری موجودی میشود. بانک محال علیه مکلف است اطلاعات کامل چک را در سامانه چکهای برگشتی بانک مرکزی ثبت و با اخذ کدرهگیری، این کد را بر روی گواهیهای ذکر شده قید نماید.
آیا تقاضای صدور اجرائیه به بعنوان طرح دعوی میباشد؟
تقاضای صدور اجرائیه طبق قانون جدید چک دعوی محسوب نمیشود. بنابراین امکان صدور قرار تأمین خواسته و دستور موقت قبل از درخواست اجرائیه و یا ضمن آن مقدور نیست.
مرجع صالح برای صدور اجرائیه کدام مرجع است؟
صرف نظر از مبلغ چک، مرجع صالح صدور اجرائیه در این خصوص دادگاه است نه شوراهای حل اختلاف.
آیا برای خسارت تأخیر تأدیه نیز اجرائیه صادر میشود؟
صدور اجرائیه تنها نسبت به اصل مبلغ چک مقدور بوده و برای خسارت تاخیر تادیه باید دادخواست تقدیم و با دریافت حکم از مرجع قضایی می توان اقدام نمود.
