شکایت از کارفرما بدون قرارداد کتبی؛ بررسی دقیق مدارک و اسناد مورد نیاز : بسیاری از کارگران به دلیل نداشتن قرارداد کتبی، در صورت بروز اختلاف با کارفرما، احساس می کنند از حمایت قانونی محروم هستند و به قولی دستشان به جایی بند نیست؛ در حالی که قانون کار جمهوری اسلامی ایران، صرف نظر از وجود قرارداد مکتوب، برای تمامی روابط کاری حقوق و تکالیفی در نظر گرفته است. هدف از این مقاله، بررسی امکان اثبات کار بدون قرارداد، چگونگی شکایت از کارفرما اینترنتی و همچنین مهلت قانونی طرح شکایت در این گونه موارد است. ما در این مقاله تلاش کرده ایم زوایای مختلف اخراج کارگر بدون قرارداد را نیز بررسی کرده و مدارک لازم برای پیگیری قانونی را معرفی کنیم.
آیا بدون قرارداد کتبی هم می توان از کارفرما شکایت کرد؟
بله. بر خلاف تصور رایج، اثبات کار بدون قرارداد از نظر قانون کار ایران امکان پذیر است. قانون، وجود رابطه کارگر و کارفرما را ملاک می داند، نه صرفاً وجود سند مکتوب. بنابراین حتی اگر قرارداد رسمی یا کتبی در کار نباشد، کارگر می تواند با ارائه مدارکی مانند:
- پیام های رد و بدل شده در پیام رسان ها
- فیش های واریزی حقوق یا کارت خوان
- شهادت همکاران
- حضور و فعالیت مستمر در محل کار
رابطه کاری را اثبات کند و اقدام به شکایت از کارفرما اینترنتی یا حضوری نماید. حتی پیامک هایی که حاوی اطلاعاتی از نحوه حضور کارگر یا دستورات کارفرما باشند، می توانند به عنوان سند در روند اثبات کار بدون قرارداد استفاده شوند؛ مثلاً اگر کارگر پیامک هایی از طرف کارفرما داشته باشد که به وی بگوید در فلان روز باید زودتر یا دیرتر حاضر شود و او نیز مکلف به قبول باشد، ممکن است همین پیام به عنوان دلیلی برای اثبات رابطه کارگری-کارفرمایی در نظر گرفته شود. این مسئله برای کارگران فصلی، کارگران ساختمانی و مشاغل غیررسمی اهمیت ویژه ای دارد.
مهلت شکایت از کارفرما چقدر است؟
یکی از نکات کلیدی در این زمینه، آگاهی از مهلت شکایت از کارفرما است. طبق آیین نامه دادرسی کار، کارگر باید حداکثر ظرف ۳۰ روز از زمان اخراج یا قطع رابطه کاری به نحو غیرقانونی، شکایت خود را به اداره کار ارائه کند. البته در برخی موارد که دلیل موجهی برای تأخیر وجود دارد، هیئت های حل اختلاف می توانند با نظر خود، این مهلت را تا حدودی افزایش بدهند. با این حال، توصیه می شود به محض بروز اختلاف، اقدام قانونی انجام شود. ضمناً شایان ذکر است که در خصوص مهلت طرح شکایت بابت حقوق و دستمزد و بیمه و … مهلت خاصی برای شکایت وجود ندارد.
برخی کارفرمایان از موضوع مهلت طرح شکایت از اخراج، سوءاستفاده کرده و با ایجاد تأخیر در پرداخت حقوق قانونی کارگر یا تهدید به نپرداختن حقوق معوقه، کارگر را از پیگیری محروم می کنند؛ آگاهی از مهلت شکایت از کارفرما می تواند از تضییع حقوق جلوگیری کند.
شکایت از کارفرما اینترنتی چگونه انجام می شود؟
در سال های اخیر و با توسعه خدمات دولت الکترونیک، امکان شکایت از کارفرما اینترنتی از طریق سامانه جامع روابط کار فراهم شده است. کارگر می تواند با ثبت نام در این سامانه و بارگذاری مدارک، شکایت خود را ثبت کند. این روند نه تنها موجب تسریع در رسیدگی می شود، بلکه نیاز به مراجعه مکرر حضوری را نیز کاهش می دهد. برای ثبت شکایت نیاز به داشتن شماره بیمه تأمین اجتماعی نیست و حتی کارگرانی که بدون بیمه کار کرده اند نیز می توانند اقدام کنند. بهره مندی از راهنمایی وکیل در تکمیل این فرآیند به جلوگیری از اشتباهات حقوقی کمک شایانی می کند.
اگر کارگر بدون قرارداد اخراج شود، چه راهکاری دارد؟
اخراج کارگر بدون قرارداد یکی از مواردی است که به کرات در هیئت های حل اختلاف مشاهده می شود. اگر کارفرما بدون دلیل موجه یا بدون رعایت تشریفات قانونی اقدام به اخراج نماید، کارگر می تواند با اثبات رابطه کاری و طرح شکایت، تقاضای بازگشت به کار یا دریافت حقوق و مزایای قانونی کند. در بسیاری از موارد، هیئت های رسیدگی، به نفع کارگر رأی صادر کرده اند، حتی اگر قراردادی وجود نداشته باشد. قانون کار در ماده 7 تأکید دارد که قرارداد کتبی الزامی نیست و رابطه کاری را می توان از طریق شواهد و قرائن اثبات نمود. ازاین رو، حتی در شرایطی که اخراج کارگر بدون قرارداد رخ می دهد، امکان احقاق حق وجود دارد.
وکیل نادری همراه حقوقی شماست
اثبات کار بدون قرارداد اگرچه ممکن است کمی چالش برانگیز باشد، اما با جمع آوری مدارک و مشاوره حقوقی دقیق، کاملاً شدنی است. آگاهی از مهلت شکایت از کارفرما و استفاده از سامانه های آنلاین برای شکایت از کارفرما اینترنتی، به تسهیل روند قانونی کمک می کند. اگر شما یا یکی از نزدیکان تان با مشکل اخراج کارگر بدون قرارداد مواجه شده اید، بهتر است پیش از هر اقدامی، از مشاوران و وکلای حقوقی متخصص کمک بگیرید. مجموعه وکیل نادری آماده است تا در این مسیر، همراه و حامی حقوق شما باشد.
پرسش های متداول
- آیا بدون قرارداد می توانم از کارفرما شکایت کنم؟
بله، وجود رابطه کاری مهم تر از وجود قرارداد کتبی است. با مدارک دیگر و شهادت شهود می توان اثبات کار بدون قرارداد را انجام داد.
- برای شکایت از کارفرما چه مدارکی لازم است؟
مدارکی مانند فیش واریز حقوق، پیامک ها، مکاتبات، و شهادت همکاران برای اثبات کار بدون قرارداد بسیار مؤثرند.
- آیا می توانم از کارفرما به صورت اینترنتی شکایت کنم؟
بله، از طریق سامانه جامع روابط کار، امکان شکایت از کارفرما اینترنتی وجود دارد و بسیاری از کارگران از این روش استفاده می کنند.
در صورت نیاز به مشاوره تخصصی برای پیگیری شکایت یا جمع آوری مدارک، تیم وکیل نادری آماده خدمت رسانی به شماست.
