دادگاه نظامی چگونه و کجا تشکیل می گردد ؟ برای چه جرایمی باید به دادسرای نظامی مراجعه کرد ؟ در مرکز هر استان، سازمان قضائی استان متشکل از دادسرا و دادگاههای نظامی است. در شهرستانها حسب نیاز، دادسرای نظامی ناحیه تشکیل میشود. حوزه قضائی دادسرای نظامی نواحی به تشخیص رئیس قوه قضائیه تعیین میشود. در ادامه با وکیل نادری همراه باشید…
انواع دادگاه نظامی
دادگاه های نظامی که به موجب قانون آیین دادرسی کیفری تشکیل میشوند، عبارتند از:
- دادگـاه نظـامی دو
- دادگـاه نظـامی یک
- دادگاه تجدیدنظر نظامی
- دادگـاه نـظامی دو زمان جنگ
- دادگـاه نظـامی یک زمان جنگ
- دادگاه تجدیدنظر نظـامی زمان جنگ

اعضای دادگاه نظامی
- اعضای دادگـاه نظـامی دو مثل دادگاه کیفری دو است. یعنی یک رئیس یا در صورت نبود رئیس، یک دادرس علی البدل دارد.
- اعضای دادگـاه نظـامی یک مثل دادگاه کیفری یک است. یعنی یک رئیس بعلاوه دو عضو مستشار دارد که با حضور دو عضو رسمیت مییابد.
- اعضای دادگاه تجدیدنظر نظامی مثل دادگاه تجدیدنظر استان است.یعنی یک رئیس و دو عضو مستشار که با حضور دو عضو رسمیت مییابد.
مقامات قضایی سازمان قضایی نیروهای مسلح
سازمان قضایی نیروهای مسلح شامل دادسرا و دادگاه های نظامی است. رئیس سازمان قضایی نیروهای مسلح از بین قضاتی که حداقل 15 سال سابقه خدمت قضایی داشته باشند، توسط رئیس قوه قضاییه منصوب میشود.
همچنین رئیس سازمان قضایی نیروهای مسلح، رئیس شعبه اول دادگاه تجدیدنظر نظامی استان است.
صلاحیت دادگـاه نظامی
رسیدگی به جرایم زیر در صلاحیت سازمان قضایی است:
- جرایم مربوط به وظایف خاص نظامی و انتظامی اعضای نیروهای مسلح به جز جرائم در مقام ضابط دادگستری
- رسیدگی به جرائمی که امام خمینی(ره) و مقام معظم رهبری اجازه فرمودهاند مادامی که از آن عدول نشده در صلاحیت این سازمان است.
ارتکاب جرم در آن سوی مرزها
به اتهامات نظامیانی که در خارج از قلمرو حاکمیت جمهوری اسلامی ایران مرتکب جرم شوند و مطابق قانون، دادگاههای ایران صلاحیت رسیدگی به آنها را داشته باشد، چنانچه از جرایمی باشد که در صلاحیت سازمان قضائی است، در دادسرا و دادگاه های نظامی تهران رسیدگی میشود.
نظامیان کمتر از 18 سال
به جرایم نظامیان کمتر از 18 سال تمام شمسی که در صلاحیت سازمان قضائی است با رعایت مقررات مربوط به رسیدگی به جرایم اطفال و نوجوانان در دادسرا و دادگاههای نظامی رسیدگی میشود.
اختلاف بین دادگاههای نظامی
در صورت اختلاف در صلاحیت بین دادگاه های نظامی یک و دادگـاه نـظامی دو در حوزه قضائی یک استان، نظر دادگـاه نظـامی یک متّبع است. در صورت اختلاف در صلاحیت بین دادگـاه نـظامی یک زمان جنگ و دادگـاه نظامی دو زمان جنگ در حوزه قضائی یک استان، نظر دادگـاه نظـامی یک زمان جنگ لازمالاتباع است.
تشکیلات دادگاه نظامی زمان جنگ
در زمان جنگ دادگاههای نظامی زمان جنگ با تصویب رئیس قوه قضائیه، به تعداد مورد نیاز و به منظور رسیدگی به جرایم مربوط به جنگ در محل قرارگاههای عملیاتی، مراکز استانها یا سایر مناطق مورد نیاز تشکیل میشود.
دادگاه های نظامی دو، نظامی یک و تجدیدنظر نظامی تا هنگام تشکیل دادگاههای نظامی زمان جنگ، حسب مورد برابر مقررات دادرسی زمان جنگ، به جرایم مربوط به جنگ رسیدگی میکنند.
رئیس شعبه اول دادگاه تجدیدنظر نظامی زمان جنگ بر کلیه شعب دادگاهها و دادسرای نظامی زمان جنگ، نظارت و ریاست اداری دارد و در غیاب وی ریاست اداری برعهده معاون وی و در غیاب آنان با دادستان نظامی زمان جنگ حوزه قضائی مربوط است.
جرایم عمومی افسران نظامی در صلاحیت کدام مراجع قضایی میباشد؟
جرایم عمومی افسران نظامی و انتظامی از درجه سرتیپ و بالاتر و یا دارای درجه سرتیپ دومی شاغل در محلهای سرلشگری و یا فرماندهی تیپ های مستقل در صلاحیت دادگاه کیفری تهران است.
آیا آرای دادگاه نظـامی قابل تجدیدنظر است؟
آرای دادگاه نظـامی قابل تجدیدنظر است مگر جرایم تعزیری درجه 8، جرایم مستلزم پرداخت دیه در صورتی که کمتر از یک دهم دیه کامل باشد که قطعی هستند.
پوریا نادری – وکیل پایه یک و مشاوره حقوقی در غرب تهران

4 پاسخ
باسلام یه سوالم اینه که آیا مجرم به جرمی که باشد مثلا بدهکار وقتی گرفتن آوردن پاسگاه مامور دولت چرا باید به قصد کشت مجرم را کتک بزنن
بادرود
این اقدام غیر قانونی است از طریق دادسرای نظامی قابل پیگرد می باشد.
باسلام يک سوال از درمورد پرونده قتل خواهرم که شبعه يک دوم گیفری استان البرز پدرومادر م فوت کردن وخودم از اول تأ آخر پیگیری کردم آیا به عنوان تصمیم می توانم وارد شوم لطفآ راهنمايي فرمايد
باسلام
اگر دقیق متوجه شده باشم منظور شما امکانپیگیری پرونده توسط شما به عنوان وارث والدین می باشد .
در این صورت شما میتوانید پیگری مطالبه دیه و یا قصاص باشید .