مشاوره حقوقی تخصصی رفع حجر و محجوریت ؛ چگونه اهلیت استیفای شخص را احیا کنیم؟ اهلیت تمتع به معنای شایستگی فرد برای دارا شدن حق و تکلیف می باشد و از طرفی، اهلیت استیفاء ناظر بر امکان اعمال این حقوق و مثلاً معامله کردن اموال است.
گاه این اهلیت، یعنی اهلیت استیفا، به دلیل وجود حجر محدود می شود. به عبارت دیگر، شخص محجور دیگر نمی تواند در معاملات و امور حقوقی مستقل عمل کند و باید نماینده قضایی یا قانونی مثل قیمی که دادگاه تعیین می کند. یا ولی (پدر و جد پدری شخص ) یا وصی تعیین شده از ولی، از طرف محجور با حفظ غبطه یا همان مصلحت او عمل کند.
با وجود وضع فوق، خوشبختانه قانون گذار حالتی را پیش بینی کرده تا در صورت از بین رفتن علت حجر، فرد بتواند مجدداً اهلیت استیفا و انجام معاملات را به دست آورد. در این مقاله، به طور کامل به این موضوع می پردازیم و شما را با تمامی مراحل و قوانین مرتبط آشنا می کنیم. هدف ما این است که علاوه بر افزایش اطلاعات حقوقی در صورت نیاز، بتوانید با مراجعه به وکلای متخصص مجموعه حقوقی نادری، از خدمات مشاوره ای و پیگیری های حقوقی برای رفـع حـجر بهره مند شوید.
رفع حجر چیست؟
حجر در قوانین ایران به معنای نداشتن اهلیت فرد در انجام امور حقوقی به دلیل عواملی چون صغر، جنون یا سفاهت است. بر اساس حقوق کشورمان، ماده قانونی رفع حجر در قانون مدنی ایران تصریح دارد که هرگاه علت حجر مرتفع شود، امکان رفع آن وجود دارد. رفـع حجـر به معنای بازگرداندن اهلیت استیفای فرد و توانایی او برای دخالت در امور مالی و شخصی (حسب مورد) است.
ماده قانونی رفع حجر
ماده ۱۲۱۰ قانون مدنی و ۷۲ و ۱۰۲ قانون امور حسبی به طور غیرمستقیم اشاره می کنند که با زوال علت حجر، حجر نیز رفع می شود. همچنین، دادگاه پس از احراز شرایط، حکم به رفـع حـجر صادر خواهد کرد. البته در برخی موارد خاص، قانون گذار مقررات تکمیلی یا خاصی را برای این فرآیند پیش بینی کرده است. ضمناً نکته مهم این است که بر اساس اصل عملی استصحاب پس از صدور حکم حجر توسط دادگاه صالح، هروقت در ادامه داشتن حجر شخص شک داشته باشیم، باید او را محجور فرض کنیم تا زمانی که حکم رفع حجر صادر گردد.
مراحل رفع حجر
مراحل رفع حجر به طور کلی عبارت اند از:
1- تقدیم دادخواست
اولین گام، ثبت دادخواست رفع حجر در دادگاه صالح است.
2- صلاحیت دادگاه
پرسش اساسی این است که رسیدگی به دعوای حجر در صلاحیت کدام دادگاه است؟ بر اساس حکم قانون حمایت از خانواده در بند ۱۲ ماده ۴، دادگاه خانواده صلاحیت دارد و بعد از صدور حکم حجر و تعیین قیم برای محجو،ر اقامتگاه محجور بر اساس متن ماده 1006 قانون مدنی، همان اقامتگاه قیم وی خواهد بود و در نتیجه در دادخواست رفع حجر از محجوریت ، اقامتگاه قیم به عنوان اقامتگاه قانونی محجور محسوب می شود و در نتیجه، دادگاه خانواده اقامتگاه قیم برای رسیدگی به رفع حجر صلاحیت دارد.
3- جمع آوری مدارک
برای اثبات زوال علت حجر، ارائه مدارک مانند گواهی پزشکی قانونی ضروری است.
4- ارجاع به پزشکی قانونی
دادگاه به منظور بررسی دقیق وضعیت، پرونده را به پزشکی قانونی ارجاع می دهد.
5- سوالات پزشک قانونی برای رفع محجوریت
پزشکان در این مرحله از فرد، معاینات دقیق به عمل می آورند و در قالب پرسش هایی متعدد، درباره توانایی های ذهنی شخص به خصوص امکان رعایت مصلحت خود در معاملات، اطمینان کسب می کنند.
6- صدور حکم
در صورت اثبات رفع علت حجر، دادگاه حکم رفع حجر را صادر می کند و فرد مجدداً اهلیت استیفای قانونی خود را باز می یابد.
سوالات پزشک قانونی برای رفع محجوریت چیست؟
پزشکی قانونی معمولاً سوالاتی را درباره وضعیت روانی، توانایی درک و تصمیم گیری فرد محجور و ارزیابی ضررهای احتمالی مطرح می کند. هدف این است که اطمینان حاصل شود فرد توانایی لازم برای اداره امور شخصی و به خصوص مالی خود را دارد.
آثار دریافت حکم رفع حجر
- بازگرداندن حق اعمال حقوق به شخص
- امکان شرکت در معاملات و امور مالی
- احیای اعتبار اجتماعی و قانونی شخص در جامعه
- رفع محدودیت های ناشی از حجر در روابط اجتماعی و خانوادگی
نکات کلیدی در رفع حجر
- مدارک پزشکی معتبر: بدون این مدارک، اثبات زوال علت حجر دشوار و چه بسا ناممکن خواهد بود.
- اهمیت مشاوره حقوقی: از آنجا که موضوع رفع حجر می تواند بسیار پیچیده باشد، داشتن وکیل متخصص و آگاه به قوانین جدید در حوزه خانواده و حتی صلاحیت دادگاه ها بسیار مهم است.
- مدت زمان رسیدگی: این فرآیند با مدارک کافی و پیگیری وکیل محجورین ، سریع تر انجام می شود و از اتلاف وقت جلوگیری خواهد شد.
پیشنهاد می کنیم جهت کسب اطلاعات بیشتر مقالات مرتبط زیر را نیز مطالعه کنید:
5 حالت تقسیم بندی حجر در قانون
وکیل نادری همراه شماست
رفع حجر فرصتی برای بازگرداندن اهلیت و توانایی های قانونی فرد محجور است. اگر شما یا یکی از نزدیکانتان درگیر موضوع حجر یا رفع آن هستید، مجموعه حقوقی وکیل نادری با وکلای مجرب و مسلط به قوانین جدید، آماده ارائه مشاوره تخصصی امور حسبی و پیگیری حقوق مشروع شماست. هدف ما این است که شما بدون دغدغه و با آگاهی کامل، حق خود را احقاق کنید و در صورت وجود اختلال، به زندگی عادی بازگردید.
پرسش های کلیدی
رسیدگی به دعوای رفع حجر در صلاحیت کدام دادگاه است؟
دادگاه خانواده محل اقامت قیم یا حسب مورد ولی، صلاحیت رسیدگی به دعوای رفع حجر را دارد.
چگونه می توانم مراحل رفع حجر را سریع تر انجام دهم؟
با استفاده از خدمات یک وکیل امور حسبی متخصص و با تجربه و ارائه مدارک پزشکی معتبر، پروسه رفـع حـجـر به شکل بهینه به سریع ترین زمان ممکن انجام خواهد شد.
آیا حکم رفع حجر نهایی و قطعی است؟
حکم رفع حجر در صورت عدم طرح اعتراض، قطعی و نهایی می شود. و فرد می تواند دوباره در معاملات و امور حقوقی بدون نیاز به نماینده شرکت کند.
برای دریافت مشاوره تخصصی رفـع حجـر و رفع مشکلات قانونی مرتبط با آن، با ما تماس بگیرید. ما در تمامی مراحل، همراه و پشتیبان شما خواهیم بود.
