نکاتی درباره مشاوره حقوقی اجرت المثل

نکاتی درباره اجرت المثل , از مهم ترین اختلافات خانوادگی زن و شوهر چه در دوران زوجیت و چه بعد از طلاق، بحث حقوق مالی زن به خصوص اجرت المثل وی و مطالبه آن است که در این مقاله بدان می پردازیم.

معنای اجرت المثل

در خصوص مشاوره حقوقی اجرت المثل می بایست در ابتدا معنی ساده اجرت المثل بیان شود. اجرت المثل از مهم ترین مباحث در دعاوی خانوادگی است که همواره بین زوجین محل اختلاف بوده و در بسیاری از پرونده های طلاق یا اختلافات مالی مطرح می شود. در واقع اجرت المثل به زبان ساده، بهایی است که در ازای انجام کاری مشابه و بدون تعیین قبلی اجرت، به شخصی تعلق می گیرد.

به عنوان مثال اگر فردی ساختمانی را نقاشی کند بدون آنکه قبلا مبلغی برای اجرت او تعیین شده باشد، مستحق دریافت اجرتی است که یک نقاش در حالت معمول دریافت می کند. در روابط خانوادگی نیز همین قاعده وجود دارد. زمانی که زن در طول زندگی مشترک کارهایی مانند پخت و پز، نظافت، نگهداری از فرزند یا انجام سایر امور منزل را انجام می دهد، این اعمال در صورت وجود شرایطی می تواند مستحق اجرت المثل باشد. لیکن در این خصوص قانونگذار شرایطی را مقرر کرده که در صورت وجود این شرایط، اجرت قانونی پرداخت می شود و در غیر این صورت زوجه استحقاق دریافت اجرت المثل را نخواهد داشت. به صورت کلی در رویه قضایی تمام کارهایی که زن در خانه انجام میدهد دارای اجرت میباشد، مگر خلاف ان اثبات شود

مسائل مهم در اجرت المثل

اجرت المثل یک حق مالی مستقل و مالی زن است و شامل مرور زمان نمیباشد.
دریافت مهریه دلیل بر اسقاط اجرت المثل نمیباشد.
به زن شاغل هم اجرت المثل تعلق خواهد گرفت.
رای اجرت المثل قطعی نیست و قابل تجدیدنظر میباشد

مشاوره حقوقی اجرت المثل

قانونگذار در تبصره ماده 336 قانون مدنی به صراحت بیان کرده است که اگر کسی کاری را برای دیگری انجام دهد و در قرارداد، اجرتی برای آن پیش بینی نکرده باشد، انجام دهنده عمل مستحق اجرت المثل است، مشروط بر اینکه قصد انجام رایگان کار را نداشته باشد. در خصوص زوجه نیز قانونگذار همین حکم را اعمال کرده است. در نتیجه، اگر زن در خانه به دستور شوهر کارهایی انجام دهد که در شرع و قانون وظیفه او محسوب نمی شود و قصدش نیز دریافت مزد باشد، می تواند پس از بروز اختلاف یا در زمان طلاق، اجرت المثل ایام زندگی مشترک خود را مطالبه کند. در دیگر مقالات وکیل نادری نیز توضیح داده ایم که این مزد حتی در دوران زوجیت هم قابل مطالبه است.

در ابن حالت مرد می بایست اجرت عمل را برابر نظر کارشناس پرداخت نماید. در حالت معمول اجرت المثل با توجه به فرهنگ ایرانیان شامل مواردی می شود که کارشناسان رسمی دادگستری میزان آن را مبلغی در حدود سالیانه یک تا چند میلیون تومان تعیین می نمایند باید توجه داشت تعیین اجرت المثل با توجه به ویژگی های افراد و اقدامات ایشان در طول زندگی مشترک متغیر بوده و ملاک تشخیص، صرفاً نظریه کارشناسی خبره این امر می باشد.

نکات مهم اثبات حق اجرت المثل

در خصوص مشاور حقوقی اجرت المثل نحوه طرح شکایت و دفاع از آن باید به چند نکته مهم اشاره نمود؛ چرا که تنها تبصره ماده ۳۳۶ قانون مدنی شرایط استحقاق زوجه به دریافت اجرت المثل را مشخص نموده در زمان طرح دادخواست باید شروط مورد اشاره را به اثبات برسانیم. اقدامات زوجه از قبیل انجام کارهای منزل از لحاظ شرعی بر عهده ایشان نبوده، لیکن زوجه به دستور مرد در جهت دریافت اجرت کارهای مربوطه را به انجام رسانده است از موارد استحقاق اجرت ایشان است. در طرف مقابل نیز زوج جهت دفاع در پرونده می بایست یکی از سه شرط را ساقط نماید؛ مثلاً اثبات نمایند اقدامات زوج در شرع جز وظایف ایشان می باشد و یا زوجه شخصاً به میل خود نسبت به انجام کارها اقدام نموده و یا انجام کارها در جهت رضای خدا و بدون قصد دریافت اجرت صورت گرفته است.

موارد سقوط اجرت المثل

در برخی شرایط زوجه مستحق اجرت المثل نخواهد بود. برای مثال اگر زن در دادخواست طلاق بدون دلیل موجه، خود اقدام به طلاق نماید یا طلاق از نوع خلع باشد، معمولاً اجرت المثل به او تعلق نمی گیرد. همچنین در مواردی که زن به صراحت اقرار کند کارهای منزل را با رضایت و بدون انتظار مزد انجام داده است، ادعای اجرت المثل منتفی می شود. در طلاق توافقی نیز ممکن است زن به صورت کتبی یا شفاهی از حق دریافت اجرت المثل خود صرف نظر کند. در این موارد دادگاه بر اساس توافق طرفین رای صادر خواهد کرد.

نکات مهم در رویه قضایی

در رویه قضایی، معمولاً اصل بر این است که زن کارهای خانه را بدون قصد تبرع و در راه خدا انجام نداده و مستحق اجرت المثل است، مگر اینکه شوهر خلاف آن را اثبات کند. این موضوع نشان دهنده حمایت قانون از زحمات زنان در زندگی مشترک است.
همچنین دریافت مهریه هیچ تاثیری در اسقاط حق اجرت المثل ندارد و زن می تواند هر دو را به طور مستقل مطالبه کند. اجرت المثل نیز مانند مهریه، حق مالی مستقل محسوب می شود و مشمول مرور زمان نخواهد بود. در هر صورت استفاده از خدمات وکلای متخصص وکیل نادری در امر مطالبه نحله و اجرت المثل، احتمال موفقیت شما را بسیار افزایش خواهد داد.

روند رسیدگی

اما در خصوص روند رسیدگی مشاوره وکیل موارد زیر را شامل می شود که در ابتدا زوجه در دادگاه خانواده محل اقامت خود دادخواست را با کیفیت موارد مذکور مطرح می نماید زوج نیز در صورت عدم اثبات یکی از سه شرط مذکور صرفاً می توانند به نظریه کارشناس اعتراض نماید .

دادگاه خانواده نیز بعد از وصول نظریه کارشناسی میبایست رای خود را بر مبنای آن و یا شرایطی که نسبت به آن اقناع وجدان یافته است رای صادر نماید که حسب مورد ممکن است دادخواست در دادگاه صلح و یا دادگاه عمومی مطرح گردد . که در صورت اول رای صادره ظرف 20 روز قابل تجدید نظر در دادگاه بدوی و در صورت دوم رای صادره ظرف ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ قابل اعتراض در دادگاه تجدیدنظر استان خواهد بود لازم به ذکر است برابر قانون جدید حمایت خانواده دادگاه های خانواده در صورت رسیدگی و صدور حکم طلاق می بایست الزاماً در خصوص اجرت المثل نیز اعلام نظر و تعیین تکلیف نمایند.

مدارک مورد نیاز

جهت طرح دادخواست مطالبه اجرت المثل استناد به دلایل و مدارکی ضروری است که از جمله آن می توان به سند نکاح ، شناسنامه و کارت ملی اعطای وکالت به وکیل دادگستری و ثبت نام در سیستم ثنا اشاره نمود .