وکیل جرایم نظام پزشکی و فرآیند شکایت از پزشک متخلف : نظام پزشکی ایران به عنوان نهادی نظارتی، مسئولیت کنترل کیفیت خدمات درمانی، سلامت بیماران و رعایت اخلاق پزشکی توسط شاغلان این حوزه را بر عهده دارد. اما گاهی پزشک یا کادر درمانی به صورت عمدی یا غیر عمدی مرتکب تخلفاتی می شوند که می تواند مصداق «جرم پزشکی» یا «تقصیر پزشکی» باشد. در این شرایط، قانون برای بیمار متضرر یا بستگان وی راهکار هایی جهت ثبت شکایت در نظر گرفته است. در این مقاله به صورت جامع به معرفی انواع جرایم نظام پزشکی، روند رسیدگی به تخلفات، نقش دادسرای جرایم پزشکی، نحوه ثبت شکایت، مراجع صالح و موارد مهم دیگر خواهیم پرداخت.
تعریف جرم پزشکی
جرایم پزشکی به کلیه رفتار های خلاف قانون یا مقررات حرفه ای گفته می شود که توسط پزشک یا اعضای کادر درمان مرتکب می شوند و ممکن است منجر به آسیب، خسارت جانی یا مالی به بیمار یا نقض حقوق وی شود. این جرایم می توانند از نوع تخلفات انتظامی، تقصیرات کیفری یا حتی جرایم عمومی باشند.
انواع جرایم پزشکی
برخی از مصادیق شناخته شده جرایم پزشکی به شرح زیر است:
- افشای اسرار بیمار: بدون رضایت، ارائه اطلاعات درمانی به غیر.
- بی مبالاتی یا بی احتیاطی در درمان: تجویز اشتباه، عمل بدون مهارت لازم، عدم بررسی پرونده بیمار و…
- قصور پزشکی: ترک فعل یا سهل انگاری منجر به خسارت.

اعمال پزشکی بدون صلاحیت علمی یا مجوز قانونی.
- انجام اعمال زیبایی بدون مجوز یا با پیامد های خطرناک.
- درخواست وجوه غیرقانونی خارج از تعرفه های مصوب.
- عدم ارائه توضیحات کافی به بیمار (نقض رضایت آگاهانه).
مرجع رسیدگی به شکایات پزشکی
با توجه به ماهیت شکایت، مرجع رسیدگی می تواند متفاوت باشد:
- دادسرای ویژه جرایم پزشکی: برای رسیدگی به جرایم کیفری (مانند قتل شبه عمد، ضرب و جرح، افشای اسرار و…).
- سازمان نظام پزشکی (دادگاه انتظامی پزشکان): برای تخلفات انتظامی.
- شورای حل اختلاف ویژه امور پزشکی.
- دادگاه های حقوقی: برای مطالبه خسارت یا دیه.
آیین نامه انتظامی نظام پزشکی
این آیین نامه مصوب شورای عالی نظام پزشکی، تخلفات حرفه ای را دسته بندی و برای هر نوع تخلف، مجازات های انتظامی مثل تذکر، اخطار کتبی، تعلیق پروانه، محرومیت دائم یا موقت از طبابت پیش بینی کرده است. آشنایی با مواد این آیین نامه برای شاکیان و وکلا بسیار مهم است.
فرآیند شکایت از پزشک متخلف
مراحل اصلی به صورت زیر است:
- تهیه مستندات: مانند نسخه ها، نامه بیمارستان، عکس ها و گواهی پزشکی قانونی.
- تنظیم شکواییه: با ذکر دقیق تاریخ، محل، نوع تخلف و خسارات.
- ارجاع به مرجع صالح: بسته به نوع شکایت.
- ارجاع به پزشکی قانونی: برای تعیین تقصیر یا درصد دیه.
- رسیدگی و صدور رأی: در هیأت بدوی و در صورت اعتراض، هیأت تجدیدنظر نظام پزشکی.
شکایت از پزشک زیبایی
بیشترین شکایات به جرایم پزشکی در زمینه جراحی های زیبایی مربوط است. به خصوص در مواردی که عمل توسط پزشک عمومی یا غیر متخصص انجام می شود یا آثار جانبی شدید ایجاد شده باشد. در این پرونده ها افشای کامل سوابق درمانی، نظر کارشناسی پزشکی قانونی و بررسی رضایت آگاهانه اهمیت دارد.
نمونه شکایت از پزشک در نظام پزشکی
یک نمونه ساده از متن شکایت:
“اینجانب… در تاریخ… به مطب دکتر… جهت انجام عمل زیبایی مراجعه کردم. پس از انجام عمل، دچار آسیب جدی در ناحیه… شده و پزشک هیچ گونه توضیح قبلی یا اطلاع رسانی لازم ارائه نکرد. با توجه به اینکه خسارت جسمی و روحی شدیدی متحمل شده ام، تقاضای رسیدگی و محکومیت نامبرده را دارم.”
شماره تلفن شکایت از پزشکان
افرادی که قصد دارند تلفنی یا غیر حضوری نسبت به پزشک یا مرکز درمانی شکایت کنند، می توانند از خطوط زیر استفاده کنند:
- سامانه ۱۹۰ وزارت بهداشت (ویژه تخلفات بهداشتی و تعرفه ای)
- تلفن شکایات نظام پزشکی تهران: ۸۸۹۷۶۳۸۲
- ثبت آنلاین در سامانه سازمان نظام پزشکی به نشانی fc.behdasht.gov.ir
هزینه شکایت از پزشک
به طور کلی شکایت از پزشک در نظام پزشکی هزینه ای ندارد، مگر اینکه شکایت کیفری باشد که هزینه ثبت دادخواست، کارشناسی و پزشکی قانونی بر عهده شاکی است؛ البته در صورت پیروزی در پرونده، این هزینه ها به عهده محکوم علیه خواهد بود.

مرجع صالح برای رسیدگی به جرایم پزشک
- افشای اسرار یا ایراد ضرب: دادسرای عمومی و انقلاب
- قتل شبه عمد در نتیجه قصور پزشکی: دادگاه کیفری دو
- تخلفات حرفه ای (مثل دریافت تعرفه غیر مجاز): هیأت بدوی نظام پزشکی
- شکایات عمومی مردم: شورای حل اختلاف ویژه امور پزشکی
وکیل نادری همراه شماست
اگرچه پزشکان نقش مهمی در نجات جان انسان ها دارند، اما در مواردی که خطا یا سهل انگاری رخ دهد، باید با ساز و کارهای قانونی مناسب نسبت به احقاق حقوق بیمار اقدام شود. شاکیان باید نوع جرم، مرجع صالح و نحوه اثبات را به درستی بشناسند.
چنانچه در مسیر پیگیری حقوقی دچار ابهام یا مشکل شده اید، می توانید با مؤسسه حقوقی وکیل نادری مشاوره تخصصی دریافت کنید. تیم ما آماده پیگیری پرونده های قصور پزشکی، دیه، افشای اسرار بیمار، تخلفات زیبایی و سایر موارد حقوقی شماست.
سوالات پر تکرار
آیا برای شکایت از پزشک حتماً باید به پزشکی قانونی مراجعه کرد؟
در اغلب پرونده ها، نظر پزشکی قانونی برای اثبات تقصیر یا تعیین میزان آسیب ضروری است.
پزشک عمومی هم می تواند اعمال زیبایی انجام دهد؟
تنها در صورت داشتن صلاحیت علمی و مجوز خاص؛ در غیر این صورت، عمل جرم محسوب می شود.
آیا شکایت از پزشک نیاز به وکیل دارد؟
الزامی نیست ولی داشتن وکیل تخصصی کیفری در تسریع روند و افزایش احتمال موفقیت مؤثر است.
