چگونه می توان اعلام ورشکستگی کرد؟ اعلام ورشکستگی چیست؟ این سوال بسیاری از افراد و شرکت هایی است که درگیر بحران های مالی می شوند. در شرایطی که بدهی ها از حد معقول فراتر رفته و امکان پرداخت آن ها وجود ندارد، اعلام ورشکستگی می تواند به عنوان یک راهکار قانونی مورد توجه مدیران یا خود شخص بدهکار قرار گیرد. در این مقاله تلاش داریم ضمن معرفی شرایط اعلام ورشکستگی، به بررسی عواقب اعلام ورشکستگی شرکت و معایب اعلام ورشکستگی بپردازیم.
هدف اصلی این مقاله کمک به مخاطبان برای درک بهتر مفهوم ورشکستگی و گام های قانونی مرتبط با آن است. اگر شما هم در این شرایط هستید یا سوالی دارید، تا انتهای این مقاله همراه ما باشید و در صورت نیاز می توانید با شماره مجموعه حقوقی نادری همین حالا تماس بگیرید.
شرایط اعلام ورشکستگی
طبق قانون تجارت ایران، شرایط اعلام ورشکستگی در صورتی برقرار می شود که تاجر یا شرکت تجاری از پرداخت بدهی های خود عاجز یا متوقف شود. به طور خاص، عدم توانایی پرداخت بدهی های سررسید یا حال شده و توقف پرداخت ها برای مدت معین، دو شرط اساسی اعلام ورشکستگی است.

شرکت ها باید با ارائه مدارکی از جمله دفاتر تجاری و صورت حساب های مالی، ناتوانی خود را اثبات کنند و دادگاه نیز در خصوص صحت این ادعا، همه تحقیقات لازمه را به عمل می آورد. نکته مهم این است که لزوماً شرکت یا فرد ورشکسته، شخص نداری که همه ثروت خود را از دست داده نمی باشد؛ بلکه اتفاقاً ممکن است شرکت اموال متعددی داشته باشد ولی مطمئن باشیم که فروش آن ها بسیار طول می کشد که در این صورت، چون شرکت یا شخص متوقف شده و ناتوان از پرداخت بدهی های حال خود است، عنوان ورشکسته بر او صدق می کند.
اگرچه اعلام ورشکستگی شرکت می تواند فرصتی برای بازسازی وضعیت مالی از طریق انعقاد قرارداد ارفاقی باشد، اما عواقب اعلام ورشکستگی شرکت نیز باید مد نظر قرار گیرد. از جمله این عواقب می توان به ممنوعیت بعضی از اقدامات توسط مدیران، بطلان برخی قرارداد ها یا عدم امکان توزیع اموال میان سهامداران و دخالت دادگاه در تعیین مدیر تصفیه شرکت در مواردی اشاره کرد.
نحوه اقدام به اعلام ورشکستگی
برای اعلام ورشکستگی، شخص یا شرکت بدهکار باید دادخواست خود را به دادگاه تقدیم کند. این دادخواست باید شامل اطلاعات دقیق درباره بدهی ها، اموال و وضعیت مالی شرکت باشد به عبارت دیگر شخص اطلاعاتی چون صورت کلیه اموال منقول و غیرمنقول، باید دادگاه پس از بررسی مدارک و دلایل، در صورت احراز شرایط اعلام ورشکستگی، حکم ورشکستگی را صادر خواهد کرد.
در مراحل بعدی، مدیر تصفیه ای از سوی دادگاه برای اداره اموال و پرداخت بدهی ها تعیین می شود؛ البته شایان ذکر است در حوزه هایی مثل تهران که اداره تصفیه امور ورشکستگی فعال می باشد یا در صورت رد سمت از سمت مدیر تصفیه، این اداره رسیدگی به تصفیه را برعهده می گیرد.
این مدیر یا حسب مورد اداره، نقش مهمی در اجرای حکم ورشکستگی و تامین حقوق طلبکاران ایفا می کند.
عواقب اعـلام ورشکسـتگی شـرکت
اعلـام ورشـکستـگی ممکن است برای برخی شرکت ها به معنای پایانی بر فعالیت اقتصادی شان باشد. یکی از عواقب اعلام ورشکستگی شرکت، از دست رفتن اعتبار تجاری است که در بلند مدت آسیب جدی به وجهه اقتصادی شرکت وارد می کند. همچنین، امکان توقیف اموال شرکت و محدودیت های معاملاتی از دیگر پیامدهای مهم این فرآیند به شمار می آید. زیرا پس از ورشکستگی شرکت، شخصیت آن محدود به انجام معاملات در جهت تصفیه می باشد؛ پس بر اساس قانون تجارت با اینکه شخصیت حقوقی شرکت با ورشکستگی نابود نمی شود ولی محدود است.
معایب اعلـام ورشکستـگی برای اشخاص حقیقی یا حقوقی، علاوه بر عواقب مالی، می تواند شامل محدودیت های حقوقی در زمینه معاملات و فعالیت های تجاری آتی نیز باشد. به همین دلیل، توصیه می شود پیش از هرگونه اقدام، با وکلای متخصص در زمینه امور ورشکستگی مشورت کنید.
معایب اعلام ورشکستگی
معایب اعلام ورشکستگی متعددند و باید قبل از تصمیم گیری درباره آن به طور کامل بررسی شوند. این معایب عبارتند از:
- از دست رفتن اعتبار اقتصادی و تجاری
- محدود شدن اختیارات مدیران شرکت
- کاهش اعتماد شرکا و سرمایه گذاران
- تأثیر منفی بر روابط قراردادی و تجاری

درگیری شرکت در فرایند طولانی تصفیه و لزوم پرداخت دیون شرکت؛ البته می دانیم سهامداران در پرداخت بدهی شرکت سهامی مسئولیتی ندارند. ولی در شرکت های شخصی مثل نسبی و تضامنی، سهامداران ممکن است نسبت به کل بدهی یا حسب نسبت سهامشان مسئول شناخته شوند.
همه این موارد باعث می شوند که اعلام ورشکستگی به عنوان آخرین راهکار و پس از مشاوره حقوقی دقیق در نظر گرفته شود.
قوانین جدید مرتبط با اعلام ورشکستگی
قانون ثبت رسمی جدید در سال ۱۴۰۳، تأکید ویژه ای بر شفافیت مالی و ثبت دقیق معاملات دارد. هرچند به طور مستقیم در این قانون به موضوع ورشکستگی پرداخته نشده. اما اهمیت تنظیم دفاتر قانونی و صورت های مالی صحیح را دوچندان کرده است. مثلا مدیر تصفیه باید بداند هرنوع خرید و فروش ملک یک سال پس از راه اندازی سامانه ساغر، حتما باید ثبت رسمی شود. وگرنه ممکن است خود شخص او حسب تقصیر مرتکب شده مسئول پرداخت بدهی شناخته شود.
پیشنهاد می کنیم جهت کسب اطلاعات بیشتر مقالات زیر را مطالعه بفرمایید:
- وکیل ورشکستگی به همراه هشت نکته کلیدی
- وکیل فرار از پرداخت دین و پیگیری پرونده
وکیل نادری همراه شماست
در نهایت، در پاسخ به سوال اعلام ورشکستگی چیست و چه زمانی باید اقدام به این کار کرد؟ باید گفت این موضوع بستگی به شرایط مالی و اهداف شرکت یا شخص دارد.
هرچند این اقدام می تواند راهی برای نجات از بدهی های غیرقابل پرداخت و انسداد فعالیت شرکت باشد. اما به خاطر معایب اعـلام ورشـکستـگی و عواقب اعـلام ورشکـستگی شرکت، لازم است پیش از هر اقدامی با وکیل ورشکستگی مشورت نمایید. تیم حقوقی وکیل نادری با دانش روز و تجربه در این حوزه، آماده راهنمایی و مشاوره به شماست تا بهترین تصمیم را بگیرید. برای دریافت مشاوره دقیق و پاسخ به پرسش های خود، کافی است با ما تماس بگیرید.
پرسش های مطرح شده
آیا پس از اعلام ورشکستگی می توان فعالیت اقتصادی را ادامه داد؟
پس از اعـلام ورشکـستگی شخصیت حقوقی شرکت تداوم دارد ولی با محدودیت های مشخصی مواجه است. معمولاً مدیر تصفیه بر این فعالیت ها نظارت دارد و تنها حق دارد معاملاتی جهت تصفیه اموال شرکت انجام دهد.
آیا امکان بازگشت اعتبار شرکت بعد از ورشکستگی وجود دارد؟
در بعضی موارد، بله. اگر بدهی ها تسویه شود و وضعیت مالی بهبود یابد یا حتی در صورت توافق با همه طلبکاران، می توان اعتماد مجدد شرکا و مشتریان را جلب کرد و از ورشکستگی خارج شد.
چه مدارکی برای اعلام ورشکستگی لازم است؟
دفاتر قانونی شرکت، صورت حساب های مالی و مدارکی که نشان دهنده بدهی های غیرقابل پرداخت است، از جمله مدارک مورد نیاز هستند.
