شرایط عزل قیم در قانون : قیم شخصی که امور مالی شخص محجور را مدیریت میکند. به عبارت دیگر سرپرستی امور مالی شخص محجور را برعهده دارد. همچنان که برای نصب قیم شرایطی باید وجود داشته باشد. و در صورت واجد شرایط بودن فرد، قـیم نامه از سوی دادگاه تنظیم میشود. که مدرک مثبت سمت وی میباشد. برای عزل او هم یکسری شرایط و عواملی کارساز است که در صورت وجود آنها، صلاحیت سرپرستی امور محجور را نخواهد داشت. و قیمنامه او باطل خواهد شد. در ادامه با توضیحات وکیل عزل و نصب قیم همراه باشید..
شرایط عزل قیم
1- رسیدگی به اتهام قیم در دادسرا
اگر قیـم به اتهام او در مرحله دادسرا رسیدگی شود و منجر به قرار جلب به دادرسی شود. در اینجا هیچ موجبی برای عزل یا منعزل شدن او وجود ندارد اما در صورتی که در مرحله تحقیقات نهایی و رسیدگی نهایی در دادگاه صالح، به جرم سرقت و خیانت در امانت و امثالهم محکوم شود. در آنجا حکم عزل او صادر خواهد شد. بنابراین اگر به موجب حکم قطعی دادگاه، محکوم به جرم سرقت و خیانت در امانت شود دیگر سببی برای قیمومیت او وجود نخواهد داشت.
2- محجور شدن خود قیم
اگر قیم دچار جنون ادواری و یا جنون دائمی شود دیگر حق سرپرستی امور مالی محجور را نخواهد داشت؛ زیرا خود نیز محجور است و برای او نیز باید قیمی تعیین شود. بنابراین اگر حکم دادگاه صالح نصب قیم باشد و پس از گذشت مدتی معلوم شود که قیم منصوب از قوای دماغی و جسمانی مناسبی برخوردار نیست از موارد عـزل قیـم به حساب خواهد آمد.
3- مصرف نمودن وجوه توسط قیم
اگر قیم مبالغی که متعلق به محجور است بدون آنکه هیچ سبب قانونی داشته باشد به نفع خود خرج کند با وصف امانت مغایرت داشته و به نوعی خیانت در امانت کرده است. و میتوان او را از سمت قیمومیت عزل نمود. زیرا از نظر قانونگذار محترم قیم باید امین باشد و در حالت فوقالذکر خیانت در امانت کرده است و نمیتواند امین و به تبع آن قیـم باشد.
4- دادخواست عزل قیم در موارد ورشکستگی وی
اگر شخص قیم تاجر باشد و به موجب اقدامات تجارتی که انجام میدهد موجبات ورشکستگی خود را فراهم کند دیگر از نظر قانونی نمیتواند سرپرستی امور مالی محجور را برعهده داشته باشد. زیرا به نوعی او نیز محجور قلمداد میشود و دیگر قابلیت سرپرستی از او سلب خواهد شد. فلذا قیم نامه باطل خواهد شد و اطرافیان محجور نیز میتوانند در این صورت دادخواست عزل قیم را به دادگاه تقدیم کنند.
تفاوت عزل قیم و منعزل شدن قیم
در عالم حقوق در یک تقسیمبندی دو نوع حکم وجود دارد:
- حکم تاسیسی
- حکم اعلامی
در صورتی که قیم به موجب حکم قطعی دادگاه مرتکب جرمی شود و دادخواست عـزل قیـم به دادگاه صالح تقدیم شود در این حالت حکم تاسیسی و از زمان صدور حکم، تمامی کارهای قـیم باطل خواهد بود. اما اگر مثلاً قیم عقل خود را از دست داده باشد و به عبارت دیگر مجنون شده باشد در این صورت حکم دادگاه اعلامی خواهد بود و حتی قبل از صدور حکم نیز اگر قیم اقداماتی بعد از جنون خود انجام داده باشد کان لم یکن خواهد بود.
زمانی که قیم عزل میشود تا زمان نصب قیم بعدی، چه کسانی مسئولیت سرپرستی امور مالی محجور را برعهده میگیرند؟
تا نصب قیم بعدی خود دادستان یا شخصی که از طرف وی به امر سرپرستی امور مالی محجور بطور موقت تعیین شده است عهدهدار سرپرستی میشوند.
چه کسانی میتوانند حکم عزل قیم را از دادگاه تقاضا کنند؟
خود شخص محجور در صورت ممیز بودن و هر شخصی که با محجور ارتباط خویشاوندی دارد و در نهایت دادستان تحت نظارت دادگاه میتواند تقاضای صدور حکم مبنی بر عزل قیم را بنماید.
