محجوریت و حکم حجر در قانون – با وکیل نادری : حجر در لغت به معنای دور افتادن از چیزی میباشد. و در اصطلاح حقوق و قانون، قانونگذار محترم برای حمایت از محجورین، آنها را از مجموعهای از کارها و امور دور کرده است. تا به محجوران ضرر و زیانی وارد نیاید. وانگهی این محدودیت و محرومیت برای حمایت از اطرافیان محجور نیز میباشد. تا آنها نیز در معاملاتی که با فرد محجور انجام میدهند دچار مشکلاتی از قبیل ابطال و فسخ و ضرر و زیان ناشی از معامله با محجور قرار نگیرند. بطورکلی محجوریت در قانون به سه حالت جنون و سفه و صغر تقسیمبندی شده است. اگرچه حکم ورشکستگی نیز از جمله عوامل محجوریت تاجر ورشکسته به حساب میآید. در ادامه با وکیل صدور حکم حجر همراه باشید…
راههای اثبات حجر فرد محجور
یکی از اقدامات سریع در رسیدن به اخذ حکم حجر میتوان به مراجعه به پزشکی قانونی اشاره کرد. زمانی که فردی از لحاظ عقلی قادر به مدیریت و برنامهریزی برای امور مالی خود نباشد. میتوان با مراجعه به پزشکی قانونی و نامه پزشک مربوط و ارائه آن به قاضی دادگاه حکم حجر فرد را گرفت.
از دیگر راههای اثبات حجر میتوان به شهادت شهود در محضر دادگاه اشاره کرد. که فرد با ادای شهادت شاهدان درباره عدم عقل معاش و افراط و تفریط در امور مالی خود رأی بر محجوریت صادر میشود. دیگر راهی که میتوان به حکم محجوریت فرد دست یافت پرس و جو خود قاضی دادگاه با طرح سؤالاتی از فرد مزبور است. که متوجه میشود که فرد قادر به مدیریت زندگانی خود نیست و نیاز به نصب قیم برای او میباشد.
دادخواست ابطال حجر
زمانی که فردی به دلایل مختلف از حجر خارج میشود. بطورمثال به سن بلوغ رسیده است یا بنابر اماره قانونی به سن رشد و ۱۸ سال رسیده است. میتواند به دادگاه صالح دادخواستی به خواسته ابطال حجر ارائه دهد. تا خود را از محجوریت و ممنوعیت از مداخله در امور مالی زندگانی خود برهاند. حتی فرد میتواند در همان زمانی که حکم حجر صادر میشود به آن حکم توسط خود یا وکیل اعتراض انجام دهد.
افراد کهنسال و صدور حکم حجر
همواره افراد کم سن در معرض حکم حجر قرار نمیگیرند بلکه کهنسالان و افرادی که سن آنها تقریباً بالای ۷۰ سال میباشد. میتوانند در معرض حکم حجر قرار بگیرند. حالتی را میتوان در نظر گرفت که یکی از فرزندان از شرایط سنی پدر خود یا مادر خود به دلیل کهولت سن که از هوشیاری کافی برخوردار نیستند. سوءاستفاده کرده و مال و اموالی را برای خود به نام بزند. در این حالت دیگر فرزندان میتوانند در دادگاه صالح حکم حجر والدین خود را اخذ کنند. و بدین سبب معاملاتی که انجام شده است را باطل و یا غیرنافذ کنند.
دادسرای امور سرپرستی و دادگاه خانواده
باید به این نکته توجه کرد که برای صدور حکم حجر ، دادگاه خانواده که یکی از انواع خاص دادگاهها میباشد صلاحیت رسیدگی به این امر را دارد. زمانی که حکم حجر صادر شود در اینجا دادسرای امور سرپرستی که در قانون امور حسبی مصوب 1319 به دادستان تعبیر شده است. وظیفه نصب قیم ، پیگیری امور محجور و معاملات وی در زمان محجوریت و سایر مسائل مربوطه را خواهد داشت.
شرح پروندهای در خصوص ابطال معامله فرد محجور
فردی به نام منوچهر معاملهای انجام میدهد که در آن معامله، خانهای که مبلغ بالایی باید به فروش برسد را به نازلترین قیمت عرضه میکند و در اختیار مشتری قرار میدهد. نیایش همسر وی اطلاع از این معامله پیدا میکند. و به دادگاه خانواده رجوع میکند و از قاضی تقاضای صدور حکم حجر را میکند.
قاضی دادگاه با توجه به شهادت شاهدان تعرفه شده و همچنین پرسش و تحقیقی که در جلسه دادگاه از منوچهر میکند. متوجه میشود که وی زوال عقلانی دارد. و نمیتواند در امور مالی به نحو مطلوب کاری را انجام بدهد و حکم حجر را صادر میکند. و نیایش پس از گرفتن این حکم، به دادگاه عمومی حقوقی مراجعه میکند. دادخواست تأیید بطلان معامله را تقدیم میکند و باعث بطلان معامله خانه میشود.
در صورتی که متوفی قبل از مرگ خود معاملاتی را انجام دهد و پس از مرگ وراث متوفی متوجه حجر او در زمان زندگی شوند میتوانند حکم حجر را از دادگاه اخذ کنند؟
بله؛ وراث و ذینفعان میتوانند حتی پس از مرگ متوفی از دادگاه صالح تقاضای صدور حکم حجر را کنند و باعث بطلان معاملات پیش از مرگ شوند.
آیا تنها جنون باعث حکم حجر میشود و سایر بیماریهای روانی مانند اختلال دو قطبی باعث حکم نمیشود؟
بله؛ بنابر نص صریح قانونگذار فقط مجنون چه ادواری و چه دائمی شامل حکم حجر میشود.
