وکیل تملک اراضی مورد نیاز دولت و شهرداری ها | بررسی لایحه قانونی تملک و حقوق مالکان در برابر طرح های عمومی : یکی از مهم ترین پرسش ها در حوزه حقوق املاک، چگونگی تملک اراضی اشخاص توسط دولت یا شهرداری ها برای اجرای طرح های عمرانی است. در این موارد، نهادهای عمومی می توانند به استناد قانون نحوه تملک اراضی برای طرح های دولتی و مقررات خاص، نسبت به خرید یا تملک ملک افراد اقدام کنند. اما این فرآیند، شرایط و تشریفات قانونی برای تملک اراضی خاص خود را دارد. در این مقاله، به بررسی لایحه قانونی خرید اراضی و املاک مورد احتیاج دولت و شهرداری ها، فرآیند اجرا، حقوق مالکان و نحوه اعتراض به تملک پرداخته ایم.
مبنای قانونی تملک اراضی توسط دولت و شهرداری ها
مبنای اصلی تملک اراضی برای طرح های عمومی، لایحه قانونی نحوه خرید و تملک اراضی مصوب سال ۱۳۵۸ شورای انقلاب است. بر اساس این قانون، دستگاه های اجرایی می توانند برای اجرای طرح های عمرانی با رعایت مقررات، اقدام به تملک املاک اشخاص کنند.
همچنین ماده ۱ لایحه قانونی نحوه خرید و تملک اراضی مقرر می دارد که در صورت عدم توافق با مالک، دولت می تواند با ارجاع موضوع به کارشناس رسمی دادگستری، قیمت ملک را تعیین و پرداخت کند. این موضوع در قالب تعیین قیمت عادله روز انجام می شود و دولت موظف به پرداخت آن پیش از تصرف ملک است.
تملک اراضی توسط شهرداری ها
در کنار دستگاه های دولتی، شهرداری ها نیز بر اساس ماده واحده تملک اراضی توسط شهرداری می توانند نسبت به تملک املاک مورد نیاز برای طرح های عمرانی مانند تعریض خیابان ها، ساخت پارک و توسعه خدمات شهری اقدام کنند .فرآیند تملک توسط شهرداری تابع همان قواعد کلی قانون نحوه تملک اراضی برای طرح های دولتی است، با این تفاوت که در بسیاری از موارد، شهرداری ها با کمبود بودجه مواجه اند و ممکن است روند پرداخت قیمت عادله با تأخیر همراه باشد.
تشریفات قانونی برای تملک اراضی
برای اینکه تملک قانونی و صحیح باشد، رعایت چند اصل الزامی است:
- وجود مصوبه طرح از مراجع قانونی (مثلاً شورای شهر یا هیأت وزیران)
- انتشار آگهی در روزنامه رسمی یا محلی
- تلاش برای توافق با مالک
- ارجاع به کارشناسی رسمی در صورت عدم توافق
- پرداخت قیمت کارشناسی پیش از تصرف
- صدور حکم از دادگاه در صورت اختلاف
عدم رعایت تشریفات قانونی برای تملک اراضی می تواند منجر به ابطال اقدام تملکی یا طرح دعوای خسارت توسط مالک شود.
حقوق مالکان در برابر تملک
هرچند قانون به دولت و شهرداری ها اجازه تملک اراضی مورد نیازشان را داده است، اما مالکان نیز از حقوق قانونی برخوردارند. از جمله:
- حق اعتراض به قیمت کارشناسی
- حق دریافت قیمت عادله بر اساس معیارهای واقعی
- حق طرح دعوای ابطال تملک در صورت تخلف
- مطالبه خسارت ناشی از تأخیر در پرداخت بها یا تصرف بدون مجوز
در بسیاری از موارد، مردم بدون اطلاع از حقوق خود در برابر تملک، ملک خود را از دست می دهند. آگاهی از ماده ۱ لایحه قانونی نحوه خرید و تملک اراضی و سایر مقررات مشابه، می تواند از تضییع حقوق آنان جلوگیری کند.
راه های اعتراض به تملک و قیمت گذاری
در صورتی که مالک با قیمت اعلام شده از سوی کارشناس مخالفت کند، می تواند:
- در مرحله اول، تقاضای تجدیدنظر در ارزیابی را مطرح کند
- چنانچه مورد پذیرش واقع نشد، موضوع را در دادگاه عمومی حقوقی طرح کند
- در صورت وجود تخلف یا عدم رعایت تشریفات قانونی، تقاضای ابطال تملک یا توقف عملیات اجرایی دهد
برای موفقیت در این مسیر، استفاده از وکیل متخصص در امور تملک اراضی توسط شهرداری یا دولت ضروری است. برای اطلاعات بیشتر درباره حقوق مالکان در برابر طرح های عمومی، پیشنهاد می کنیم مقاله اعتراض به واگذاری اراضی دولتی و ابطال سند رسمی را در سایت وکیل نادری مطالعه کنید.
وکیل نادری همراه حقوقی شماست
املاک مورد نیاز دولت و شهرداری ها ممکن است برای توسعه کشور تملک شوند، اما این به معنای نادیده گرفتن حقوق مالکانه نیست. رعایت تشریفات قانونی برای تملک اراضی، پرداخت قیمت عادله و امکان اعتراض، ابزارهایی هستند که قانون گذار برای حفظ حقوق مردم در نظر گرفته است. اگر ملک شما مشمول تملک شده یا تهدید به آن شده اید، پیش از هر اقدامی با وکیل ملکی مشورت کنید. مجموعه حقوقی وکیل نادری با تخصص در امور اراضی، آماده ارائه مشاوره، بررسی مدارک و پیگیری پرونده های تملک و اعتراض به قیمت کارشناسی است.
سوالات کاربران
۱- آیا می توان با تملک شهرداری مخالفت کرد؟
در صورت عدم رعایت قانون یا قیمت گذاری غیرعادلانه، بله. امکان اعتراض قانونی وجود دارد.
۲- قیمت ملک را چه کسی تعیین می کند؟
کارشناس رسمی دادگستری بر اساس معیارهای عرفی و شرایط روز قیمت را مشخص می کند.
۳- اگر تملک بدون پرداخت پول انجام شود، چه باید کرد؟
با ارائه دادخواست به دادگاه می توان الزام به پرداخت یا توقف عملیات تملک را درخواست کرد.
