مشاوره با وکیل متخصص در خصوص فروش ماترک و باقی مانده اموال متوفی : پس از فوت یک فرد، اموالی از او باقی می ماند که به آن “اموال به جای مانده یا ماترک” گفته می شود. گاهی وراث در تقسیم این اموال دچار اختلاف می شوند یا امکان تقسیم فیزیکی مال وجود ندارد. در چنین مواردی، تقسیم ماترک و دستور فروش یا حتی حکم به فروش ماترک از سوی دادگاه درخواست می شود. موضوع زمانی پیچیده تر می شود که ملک بین چند وارث یا حتی چند تن از موصی لهم، مشاع باشد و توافقی برای تقسیم یا فروش آن صورت نگیرد. در این مقاله قصد داریم با نگاهی جامع به این شرایط و نحوه فروش ماترک و ملک مشاع، راهکار های حقوقی آن را با زبان ساده ولی توأم با بررسی تمام نکات کلیدی، بررسی کنیم.
فروش ماترک؛ یک الزام در زمانی که تقسیم ممکن نیست
پس از فوت متوفی، همه اموال به صورت مشاعی در اختیار و تحت مالکیت متزلزل وراث قرار می گیرد. البته مالکیت غیر متزلزل ایشان بر ماترک، تنها پس از پرداخت تمامی دیون مستقر می شود. حال اگر یکی از وراث بخواهد سهم خود را دریافت کند، باید ابتدا ماترک بین همه تقسیم شود. اما اگر امکان تقسیم وجود نداشته باشد، چاره ای جز تقسیم ترکه و دستور فروش از طریق دادگاه باقی نمی ماند.

بر اساس قانون، اگر مال قابل افراز (تقسیم فیزیکی و مشخص کردن سهم هریک از شرکا یا ورثه که مالکیت مشاع دارند) نباشد، هر یک از وراث می تواند با دادخواست تقسیم ترکه و فروش مال مشاع، از دادگاه تقاضا کنند که مال، به فروش رسیده و ثمن یا همان قیمت آن، بین وراث تقسیم شود.
حکم به فروش ماترک چگونه صادر می شود؟
زمانی که مال غیرقابل افراز باشد و وراث نتوانند توافقی برای فروش انجام دهند، دادگاه پس از بررسی وضعیت مال و میزان سهم هر وارث، اقدام به صدور حکم به فروش ماترک می نماید. معمولاً پس از صدور این حکم، دستور فروش به واحد اجرای احکام ارجاع داده می شود و مال در فرآیند مزایده به بالاترین پیشنهاد فروخته می شود.
پس دستور فروش ملک مشاع نیز در این مرحله مطرح می گردد. به ویژه زمانی که ملک مورد نظر غیرقابل تقسیم بوده و یکی از وراث یا چند نفر از آن ها خواهان فروش آن هستند.
دادخواست تقسیم ترکه و فروش مال مشاع؛ چه زمانی این دادخواست مطرح می شود؟
اگر برخی از وراث مخالف فروش باشند یا امکان توافق بین آن ها وجود نداشته باشد. یکی از آن ها می تواند با دادخواست تقسیم ترکه و فروش مال مشاع به دادگاه حقوقی مراجعه کند. نکته بسیار مهم این است که ادارات ثبت، به خصوص در فرض وقوع اختلاف در تعیین حقوق ورثه و شرکا، صلاحیت رسیدگی به دعوا ندارند. ضمنا دادگاه صلح نیز برخلاف صلاحیت رسیدگی به درخواست صدور گواهی انحصار وراثت یا مهر و موم ترکه، در خصوص این دعوا صلاحیت ندارد.
در دادخواست تقدیمی به دادگاه باید دلیل آورده شود که:
- مال غیرقابل افراز است.
- سایر وراث حاضر به توافق برای تقسیم یا فروش نیستند.
و اينكه :
- متقاضی خواهان فروش از طریق مزایده رسمی و تقسیم ثمن بر اساس سهم الارث است.
تقسیم ماترک و دستور فروش؛ روند قانونی چیست؟
مراحل قانونی این موضوع معمولاً شامل مراحل زیر است:
- تقدیم دادخواست توسط یکی از وراث یا نماینده قانونی آن ها.
- بررسی قابلیت افراز مال توسط دادگاه حقوقی به خصوص اگر توافقی در میان نباشد.
- صدور رأی مبنی بر غیرقابل افراز بودن مال و دستور فروش.
- ارجاع پرونده به اجرای احکام برای برگزاری مزایده.
- فروش ملک مشاع و تقسیم ثمن حاصل بین وراث.
در تمامی این مراحل، حضور یک وکیل متخصص در فروش ماترک می تواند روند رسیدگی را تسهیل کرده و از بروز اختلافات در جریان اجرا جلوگیری کند.
دستور فروش ملک مشاع چه اموالی را شامل می شود؟
دستور فروش ملک مشاع محدود به املاک نیست؛ بلکه هر مالی که مشاع باشد و قابلیت افراز نداشته باشد (مانند خودرو یا سهام شرکت ها) نیز می تواند با رأی دادگاه به فروش برسد. اما در عمل، بیشترین کاربرد این حکم مربوط به املاک است.
در صورتی که یک یا چند نفر از وراث در ملک ساکن باشند و نسبت به فروش، مقاومت نشان دهند، پس از صدور حکم، تخلیه ملک در دستور کار قرار می گیرد و مزایده طبق ضوابط قانونی انجام خواهد شد.
نقش وکیل در رسیدگی به پرونده فروش ماترک
پرونده های مرتبط با تقسیم ماترک و دستور فروش، به دلیل تنوع در نوع اموال و وقوع اختلافات احتمالی میان وراث، نیازمند تجربه حقوقی فراوان هستند. وکیل متخصص می تواند با تنظیم دقیق دادخواست تقسیم ترکه و فروش مال مشاع، مستند به قانون مدنی، امور حسبی و قانون افراز و فروش املاک مشاع، از منافع موکل خود دفاع کند.

همچنین در صورتی که یکی از وراث قصد جلوگیری از فروش ملک را داشته باشد، وکیل امور حسبی می تواند با ارائه دلایل موجه، درخواست توقف یا تجدیدنظر در تصمیم غیرقطعی دادگاه را تقدیم کند.
وکیل نادری همراه شماست
اگر درگیر مسائل مربوط به فروش ماترک یا تقسیم اموال مشاعی مانده از متوفی هستید. باید بدانید که قانون راهکارهای مشخصی برای حل این مسائل در نظر گرفته است. در هر مرحله، اعم از تنظیم دادخواست یا اجرای حکم، مشاوره با وکیل ارث می تواند بهترین اقدام ممکن برای شما را مشخص گردانده و از ضرر های مالی و اتلاف زمان جلوگیری کند.
مجموعه حقوقی وکیل نادری آماده است تا با بهره گیری از وکلای متخصص، بهترین راهکار را متناسب با شرایط پرونده شما ارائه دهد.
پرسش موکلین
آیا بدون رضایت همه وراث می توان برای فروش ملک مشاع اقدام کرد؟
بله. در صورتی که ملک غیرقابل افراز باشد، با حکم به فروش ماترک و از طریق مزایده، امکان فروش ملک وجود دارد.
چگونه می توان برای فروش ماترک اقدام کرد؟
از طریق دادخواست تقسیم ترکه و فروش مال مشاع به دادگاه عمومی، می توان تقاضای فروش اموال غیرقابل تقسیم را مطرح کرد. علت این است که تقسیم ترکه در صورت عدم تراضی ورثه، امری است که محتاج رسیدگی قضایی است و باید در دادگاه به عمل آید.
آیا دستور فروش ملک مشاع نیاز به رضایت همه وراث دارد؟
خیر. اگر تقسیم مال ممکن نباشد و یکی از وراث دادخواست بدهد، دادگاه می تواند دستور فروش ملک مشاع را صادر کند.
