وکیل تقسیط نفقه فرزند و راه های اثبات اعسار ، وقتی پدر توان پرداخت نفقه کامل را ندارد چه اتفاقی می افتد؟ پرداخت نفقه فرزند بر عهده پدر است و او مکلف است هزینه های زندگی، تغذیه، مسکن، درمان و آموزش فرزند را تأمین کند. اما در مواردی که پدر دچار مشکلات اقتصادی یا ناتوانی مالی می شود، می تواند به دادگاه مراجعه کرده و تقاضای تقسیط نفقه فرزند را ارائه دهد. این درخواست معمولاً همراه با اعسار از پرداخت نفقه مطرح می شود و باید با مدارک مستدل و قانونی همراه باشد. در این مقاله، مسیر حقوقی تقسیط نفقه فرزند، شرایط پذیرش، نمونه رای اعسار از پرداخت نفقه و نحوه دفاع از حقوق فرزند بررسی می شود.
تقسیط نفقه فرزند؛ از کجا شروع کنیم؟
وقتی مردی به پرداخت نفقه معوقه یا جاری فرزند محکوم شده و توان پرداخت یک جای آن را ندارد، می تواند تقاضای تقسیط نفقه فرزند را مطرح کند. این تقسیط ممکن است به صورت ماهانه یا در چند قسط بلند مدت باشد. اما پیش شرط آن، اثبات ناتوانی مالی از طریق دادخواست اعسار است.

در چنین شرایطی، دادگاه در ابتدا بررسی می کند که آیا پدر واقعاً در پرداخت نفقه عاجز است یا از پرداخت آن طفره می رود. در صورت احراز عدم توانایی، تقسیط نفقه امکان پذیر خواهد بود.
اعسار؛ کلید تقسیط نفقه
برای موفقیت در تقاضای تقسیط، باید نخست اعسار پدر ثابت شود. اعسار به معنای ناتوانی فرد از پرداخت دیون یا نفقه به صورت یک جای است. طبق ماده ۲۴ قانون حمایت خانواده، هرگاه مردی محکوم به پرداخت نفقه شود و توان پرداخت آن را نداشته باشد، می تواند دادخواست اعسار ارائه دهد.
اعسار باید با مدارک رسمی و مستند همراه باشد و صرف ادعا کافی نیست. به همین دلیل، تهیه اسناد و مستندات درست در این مرحله اهمیت بسیار زیادی دارد.
مدارک لازم برای اثبات اعسار نفقه
یکی از مهم ترین نکات در این پرونده ها، جمع آوری مدارک لازم برای اثبات اعسار نفقه است. این مدارک باید وضعیت مالی واقعی فرد را به دادگاه نشان دهد. مهم ترین مدارک عبارت اند از:
- فیش حقوقی یا گواهی اشتغال به کار
- اجاره نامه محل سکونت
- صورت حساب های بانکی
- گزارش استشهادیه محلی
- فاکتورهای درمانی، تحصیلی و هزینه های جاری
- بدهی های معوق دیگر
اگر این مدارک به درستی ارائه شوند، احتمال پذیرش اعسار و در نتیجه تقسیط نفقه فرزند افزایش می یابد.
نمونه رای اعسار از پرداخت نفقه؛ رویه دادگاه ها
در بسیاری از شعب دادگاه خانواده، پس از بررسی مدارک و دفاعیات طرفین، رای به پذیرش اعسار و تقسیط نفقه صادر می شود. یک نمونه رای اعسار از پرداخت نفقه ممکن است به شکل زیر باشد:
با توجه به مدارک و مستندات ارائه شده از سوی خوانده و گواهی استشهادیه، دادگاه اعسار وی از پرداخت نفقه را محرز دانسته و حکم به تقسیط نفقه ماهانه در قالب اقساط ماهیانه یک میلیون تومان صادر می نماید.
چنین نمونه رای اعسار از پرداخت نفقه در صورتی اجرا می شود که هیچ اعتراض مؤثری از سوی زوجه یا نماینده قانونی فرزند وارد نشود.
لایحه رد اعسار نفقه والد؛ دفاع از حق فرزند
در مقابل دادخواست اعسار، طرف مقابل (معمولاً مادر یا قیم قانونی فرزند) می تواند با تنظیم لایحه رد اعسار نفقه والد، دلایل و مدارک کافی برای رد این ادعا ارائه دهد. این لایحه معمولاً شامل نکات زیر است:
- اثبات درآمد واقعی پدر
- وجود اموال مخفی شده یا پنهان کاری مالی
- عدم ارائه مدارک کافی برای اعسار
- سوء نیت یا سابقه طفره رفتن از پرداخت
تنظیم لایحه رد اعسار نفقه والد به صورت دقیق، مستند و مستدل می تواند موجب رد دعوای اعسار شود و پدر را موظف به پرداخت کامل نفقه کند.
اعتراض به اعسار نفقه؛ مرحله بعدی دفاع
اگر دادگاه بدوی رای به اعسار و تقسیط بدهد و مادر یا قیم قانونی فرزند آن را ناعادلانه بداند، می تواند اعتراض به اعسار نفقه در مرحله تجدیدنظر ثبت کند. این اعتراض باید ظرف ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رای به دفتر خدمات الکترونیک قضایی تسلیم شود.
در اعتراض به اعسار نفقه معمولاً بر عدم تناسب اقساط با وضعیت مالی واقعی پدر، وجود مدارک جدید یا بی اعتباری مدارک ارائه شده در دادگاه بدوی تاکید می شود. در برخی موارد، دادگاه تجدیدنظر با تجدید رسیدگی، حکم بدوی را نقض می کند.
نقش وکیل در پرونده های تقسیط نفقه فرزند
داشتن وکیل آگاه به رویه محاکم خانواده می تواند تأثیر بسزایی در نتیجه پرونده داشته باشد؛ چه در دفاع از اعسار و تقسیط و چه در تنظیم لایحه رد اعسار نفقه والد. وکیل می تواند در جمع آوری مدارک، استناد به آرا مشابه، استفاده از نمونه رای اعسار از پرداخت نفقه و تنظیم مستندات، به گونه ای عمل کند که منافع قانونی فرزند یا پدر به درستی لحاظ شود.
تعادل بین توان مالی پدر و حق فرزند
در دعوای تقسیط نفقه فرزند، دادگاه سعی می کند بین توان واقعی مالی پدر و نیازهای زندگی فرزند تعادلی عادلانه برقرار کند. اگر پدر واقعاً دچار مشکل مالی شده باشد، اعسار می تواند راهکار قانونی باشد. اما اگر تنها قصد فرار از مسئولیت باشد، با استفاده از لایحه رد اعسار نفقه والد و اعتراض به اعسار نفقه می توان از تضییع حقوق فرزند جلوگیری کرد.
اگر درگیر چنین پرونده ای هستید، مؤسسه حقوقی وکیل نادری با سابقه تخصصی در پرونده های خانواده، آماده ارائه مشاوره، تنظیم دادخواست و دفاع حرفه ای از حقوق قانونی شماست.
پیشنهاد می کنیم مقاله های وکیل نفقه و اعسار و تقسیط نفقه معوقه را نیز برای اطلاعات تکمیلی مطالعه فرمایید.
سوالات مربوطه
آیا در هر شرایطی می توان تقسیط نفقه گرفت؟
خیر. فقط در صورتی که اعسار واقعی و مستند وجود داشته باشد و با مدارک لازم برای اثبات اعسار نفقه همراه باشد، دادگاه تقسیط را می پذیرد.
اگر رای اعسار صادر شد، چطور اعتراض کنیم؟
با تنظیم اعتراض به اعسار نفقه در مرحله تجدیدنظر، می توان به حکم صادره اعتراض کرد. این اعتراض باید همراه با مستندات قوی باشد.
اگر پدر نفقه ندهد و اعسار هم نداشته باشد، چه می شود؟
در صورت رد اعسار، عدم پرداخت نفقه می تواند منجر به صدور حکم جلب شود. مادر یا نماینده قانونی فرزند می تواند با استفاده از لایحه رد اعسار نفقه والد جلوی فرار از مسئولیت را بگیرد.
