مشاوره تخصصی قبول ترکه در مجموعه حقوقی وکیل نادری؛ شرایط و نحوه قبول ترکه متوفی چیست؟ در زمان فوت هر شخص، اموالی تحت عنوان «ترکه یا ما ترک» از وی باقی می ماند که تکلیف آن باید مشخص شود. در این میان، وارثان با یک تصمیم مهم مواجه می شوند: آیا بهتر است ایشان ترکه را بپذیرند یا از آن صرف نظر کنند؟
قـبـول ترکـه و رد ترکه دو اقدام حقوقی هستند که باید با آگاهی کامل از آن ها استفاده کرد. به همین دلیل در بسیاری از موارد که متوفی، دیون فراوان و مال کمی دارد، هیچ کدام از ورثه قبول ترکه نمی کنند تا طلبکار نتواند مستقیماً به ایشان رجوع بکند. در این مقاله، قصد داریم به زبان ساده ولی با ذکر نکات کلیدی، شرایط و مراحل قـبـول ترکـه را بررسی کرده و به سؤالات رایج در این زمینه پاسخ دهیم. همچنین به مباحث مهمی چون رد ترکه پس از قبول، رد ترکه در صلاحیت کجاست، و رد ترکه در قانون امور حسبی نیز خواهیم پرداخت.
قبول ترکه چیست؟
قبول ترکه یعنی اینکه وراث، ترکه باقی مانده از متوفی را با تمام حقوق و دیون آن می پذیرند و برای تقسیم آن اقدام می کنند. این اقدام می تواند به صورت صریح یا ضمنی انجام شود. به عنوان مثال، اگر یکی از وراث بخشی از اموال متوفی را بفروشد یا برای فروش آن اقدام کند، این رفتار به معنای قبول ضمنی ترکه تلقی می شود.
ضمناً قبول مطلق یا بی قید و شرط ترکه معمولاً به ضرر ورثه است مگر اینکه دین متوفی بسیار کم باشد. زیرا ورثه با قبول مطلق ماترک، به نوعی قبول می کنند تا بدهی متوفی را به فرض رجوع طلبکار حتی اگر ماترک کافی نباشد. تا حدی که ممکن بود سهم ارث ببرند، پرداخت کنند. در حالی که بهتر است دست کم قبـول ترکـه مشروط باشد تا وارث موظف به پرداخت دیون تحریر نشده نگردد.
رد ترکه در قانون امور حسبی
طبق قانون امور حسبی، وارث می تواند ترکه را قبول یا رد کند. ماده ۲۵۰ این قانون به صراحت می گوید اگر وارث ظرف یک ماه از تاریخ اطلاع از فوت مورث، ترکه را صراحتاً رد نکند، به منزله قبول آن حساب خواهد گردید. البته این مدت ممکن است با دلایل موجه، تمدید شود. رد ترکه در قانون امور حسبی ممکن است به صورت کتبی و نوشته شده به دادگاه صالح تقدیم شود، البته در مقابل بر اساس ۲۴۹ قانون فوق الذکر هیچ اشکالی ندارد که شخص به صورت شفاهی، عدم قـبول ترکـه را به اطلاع دادگاه برساند.
شرایط رد ترکه و مهلت آن
رد ترکه باید طی مهلت قانونی انجام شود و نمی توان آن را بعد از اعمالی که به منزله قبول است، انجام داد. مثلاً اگر وراث بدهی های متوفی را بپردازند یا بخشی از اموال را بفروشند، دیگر امکان رد ترکه پس از قبول، وجود ندارد، زیرا قبول انجام شده است. ضمناً بر اساس قانون امور حسبی، رد ترکه تا پیش از آنکه وارث در مال تصرف کرده و مثلاً در خصوص آن معاملاتی انجام دهد اشکالی ندارد.
پس در نتیجه، رد ترکه پس از قبـول در عمل امکان پذیر نیست. مگر اینکه وراث بتوانند اثبات کنند که قبولی اولیه ناشی از اشتباه یا اکراه بوده و ورثه از شرایط صحت اراده برخوردار نبوده اند.
رد ترکه در صلاحیت کجاست؟
یکی از سوالات مهم این است که رد ترکه در صلاحیت کجاست؟ پاسخ روشن است: مطابق آخرین تغییرات در قوانین کشورمان، رسیدگی به دعوای رد ترکه در صلاحیت دادگاه صلح آخرین محل اقامتگاه متوفی است. به عبارت ساده تر، وراث باید درخواست رسمی خود را در دادگاه صلح حوزه ای که متوفی پیش از مرگ در آن اقامت داشته ثبت نمایند.
مراحل قانونی قبول ترکه
استعلام از دارایی ها و بدهی های متوفی
پیش از هر تصمیم، توصیه می شود وارثان از طریق مراجع رسمی، مانند اداره ثبت اسناد و بانک ها، میزان دارایی و بدهی متوفی را بررسی کنند.
مشاوره با وکیل متخصص ترکه
تصمیم به قبول یا رد ترکه پیامدهای حقوقی سنگینی دارد. یک وکیل امور ترکه می تواند شِمای صحیحی از شرایط پرونده و اقدامات لازم به وراث ارائه دهد.
اقدام به تقسیم ترکه یا تقاضای تحریر ترکه
اگر وارثان ترکه را بپذیرند، می توانند برای تقسیم ارث یا حتی درخواست تحریر ترکه اقدام کنند تا میزان دقیق اموال و بدهی ها روشن شود.
پیامدهای قبول ترکه
با قبول مطلق ترکه، وارثین موظف اند بدهی های متوفی را که طلب می شود، حتی اگر ما ترک کافی نباشد. (البته تا سقف سهم الارث خود) پرداخت کنند ولی اگر قبولی مشروط باشد. تعهد ایشان فقط پرداخت دیون تحریر شده خواهد بود. با این وجود، قاعده کلی این است که اگر بدهی ها بیش از دارایی متوفی باشد، مسئولیتی بیش از آن بر عهده وارث نیست، اما بی توجهی به این موضوع و قبول مطلق ترکه، می تواند مشکلات جدی ایجاد کند.
به همین دلیل، یکی از مهم ترین توصیه های ما به مخاطبان محترم، این است که پیش از هر اقدامی، از مشاوره حقوقی بهره بگیرند و حتی المقدور مراحل تحریر ترکه را طی کنند.
پیشنهاد می کنیم مقالات زیر را نیز جهت کسب اطلاعات بیشتر مطالعه بفرمایید:
وکیل نادری همراه شماست
قبول یا رد ترکه از تصمیم های حیاتی در فرآیند ارث است و بی اطلاعی از قوانین می تواند عواقب مالی و حقوقی سنگینی داشته باشد. ما در مجموعه حقوقی وکیل نادری با ارائه مشاوره حقوقی تخصصی در خصوص قبول ترکه ؛ مهر و موم ترکه ، آماده ایم تا با بررسی دقیق وضعیت شما، بهترین اقدام حقوقی را پیشنهاد دهیم. اگر درباره نحوه رد یا قـبـول تـرکـه، شرایط تحریر ترکه، یا مسئولیت های وارثان سؤال دارید، همین امروز با ما تماس بگیرید. زیرا گاهی یک مشاوره کوتاه، مانع از سال ها گرفتاری خواهد شد.
پرسش های متداول
آیا بعد از قبول ترکه می توان آن را رد کرد؟
خیر، رد ترکـه پس از قبـول ممکن نیست. مگر اینکه وارث بتواند اثبات کند قبولی ترکه به علت اشتباه یا اکراه بوده است یا اینکه وارث هنوز در ماترک تصرف نکرده باشد. و مثلاً مال را به عنوان تصرف مالکانه، معامله نکرده باشد.
رد ترکه در صلاحیت کدام دادگاه است؟
رد ترکه اصولاً در صلاحیت دادگاه صلح آخرین محل اقامتگاه متوفی می باشد، نه صرفاً محل سکونت وارث.
در چه صورتی بهتر است ترکه را رد کنیم؟
اگر بررسی ها نشان دهد بدهی های متوفی بیش از دارایی های اوست، رد ترکه بهترین تصمیم خواهد بود. پیشنهاد می کنیم در این شرایط با یک وکیل مجرب در امور حسبی مشورت کنید.
