پیگیری کامل پرونده انتقال و فروش مال غیر با وکیل پایه یک دادگستری ، پوریا نادری : اگر شخصی مال خود را در حالتی که دیگری نسبت به آن دارای حقی میباشد به ثالث انتقال دهد مرتکب جرم فروش مال غیر نشده است . به عنوان مثال اگر شخصی مال متعلق به خود را در رهن دیگری قرار دهد و بعد از آن به ثالث بفروشد این عمل فروش مال غیر نبوده لکن چنانچه خریدار از رهن بودن مال بی اطلاع باشد این معامله نسبت به خریدار کلاهبرداری محسوب میشود .
منظور از انتقال در جرم فروش مال غیر ، نقل و انتقالات حقوقی میباشد. مانند بیع یا اجاره اموال ، و چنانچه فردی مال دیگری را صرفاً در اختیار اشخاص ثالث بگذارد بدون انتقال حقوقی آنها ، جرم انتقال مال غیر محقق نشده است .
5 نکته مهم در رابطه با فروش مال غیر
قبل از ورود به بحث فروش مال غیر می بایست نکاتی را مورد توجه قرار داد. پس برای شروع بحث اول به بررسی نکات کلیدی می پردازیم .
نخست :
آنکه موضوع جرم فروش مال غیر صرفا مال غیر منقول نبوده و کلیه اموال را شامل می شود. پس هر چیزی را که بتوان آنرا مال تلقی نمود و مالکیت آنرا قابل احترام دانست موضوع این جرم می باشد .
دوم :
الزامی در معامله بصورت فروش نیستو و هر گونه معامله ای که موجب نقل و انتقال گردد مشمول مجازات خواهد بود. به عنوان مثال صدقه دادن و بخشیدن رایگان مال دیگری هم اقدامی مجرمانه است .
سوم :
شاکی این جرم میتواند صاحب مال باشد. و یا کسی که مال را دریافت نموده و سپس مشخص شده که منتقل کننده مال ، مالک آن نبوده و با این فرض شخص مجرم هم به صاحب مال هم به کسی که مال را به او منتقل نموده در ارتباط است .
چهارم :
این جرم نیازی به شکایت شاکی ندارد و رضایت شاکی هم مانع پیگیری و مجازات مجرم نخواهد شد. پس از لحاظ حقوقی می توان گفت این جرم عمومی بوده و غیر قابل گذشت می باشد .
پنجم :
نقل و انتقال مال غیر الزاماً نسبت به عین مال نیست و در خصوص منافع مال نیز ممکن است محقق شود. به عنوان مثال اجاره مال دیگری ، اعطای حق انتفاع از زمین زراعی دیگری و مثالهایی از این قبیل که عین مال محفوظ است. و صرفاً منافع آن مورد معامله قرار می گیرد.
مجازات فروش مال غیر چیست ؟
درسال های اولیه قانون نویسی در ایران که از دوران بسیار متعالی تدوین مقررات بوده قانون مجازات راجع به انتقال مال غیر به تصویب رسید. که مطابق این قانون مقرر گردید فردی که مال دیگری را منتقل می نماید را کلاهبردار محسوب گردد. پس مجازات کلاهبردار نیز بر او بار خواهد شد .
در آن زمان قانون عمومی به عنوان قانون مجازات شناخته شده بود. که این قانون دستخوش تغییرات بسیار شده و بعد از انقلاب از عناوین آن بهره برداری گردیده. لیکن در مجازات های مندرج در آن تغییرات بسیاری صورت گرفت. در حال حاضر قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء و اختلاس و کلاهبرداری ، در خصوص کلاهبرداری تصمیم گیری نموده و مجازات کلاهبردار را تعیین نموده است .
با این اوصاف باید توجه داشت در قانون کلاهبردار به صورت مشخص تعریف شده. و در ادامه افرادی مطابق قوانین دیگر کلاهبردار محسوب می گردد که حقوقدانان به این دسته از قوانین در حکم کلاهبرداری می گویند به عنوان مثال فروش مال غیر یکی از مصادیق در حکم کلاهبرداری است .
جرائم مشابه فروش مال غیر
همانطور که بیان شد فروش مال غیر مطابق قانون خاصی جرم انگاری شده است. و به عبارت ساده تر قانونی غیر از قانون مجازات اصلی فروش مال غیر را جرم دانسته است. پس از این جهت نمی توان آنرا کلاهبرداری دانست اما در شرایطی این جرم به کلاهبرداری بسیار شباهت داشته در مواردی نیز مراجع قضایی نیز فروش مال غیر را کلاهبرداری تلقی مینمایند. که البته این امر به عناصر جرم کلاهبرداری مربوط است که برای مطالعه بیشتر میتوانید به مقاله نکاتی در خصوص کلاهبرداری مراجعه نمایید .
جرم دیگری که مشابهت بسیاری به فروش مال داشته جرم معامله معارض است. که در مواردی این جرائم با یکدیگر تلاقی داشته و تفکیک آن از یکدیگر بسیار دشوار است. لازم به ذکر بوده که جرم معامله معارض در قانون ثبت اسناد ماده 117 ذکر گردیده. و شروط تحقق آن انجام 2 معامله توسط مالک مال با 2 فرد مختلف بوده با این وصف که معامله با فرد دوم حتماً می بایست با سند رسمی صورت بگیرد. به عنوان مثال هوشنگ مالک خود را طی قولنامه ای به جعفر فروخته و سپس با تنظیم سند رسمی آنرا به اسماعیل منتقل می نماید .
نکات کلیدی قبل از طرح شکایت فروش مال غیر
در راستای طرح شکایت از فروشنده مال غیر باید بسیار دقیق اقدام نمود چرا که موفقیت در اخذ حکم کیفری سرنوشت اموال پرداختی به مجرم و احقاق حق را تعیین می نماید حال مواردی به اختصار بیان می شود :
- اگر خریدار مال غیر خود در بررسی اسناد و مدارک مالکیت کوتاهی نموده و یا از مالکیت غیر مطلع بوده ، نمیتواند شاکی تلقی شود و حتی ممکن است در مظان اتهام قرار گیرد .
- حتماً در شکواییه میزان اموال پرداختی به مجرم را مشخص نمایید. چرا که در حکم دادگاه میزان اموال پرداختی به عنوان رد مال قید می گردد .
- بعد از صدور کیفر خواست و ارجاع پرونده به دادگاه کیفری حتماً دادخواست حقوقی مطالبه خسارت را ثبت و به همان شعبه کیفری ارجاع دهید. که طی آن بتوانید خسارت تاخیر مبالغ پرداختی به مجرم را نیز دریافت نمایید .
- اگر در حین انتقال مال جرم دیگری مانند جرم جعل و یا جرم استفاده از سند مجعول صورت گرفته در شکواییه به این موضوع اشاره نمایید. چرا که ترس مجرم از مجازات سنگین تر و یا تعیین وثیقه بسیار زیاد میتواند احتمال جلب رضایت شاکی توسط متهم را بیشتر کند.
- اگر در زمان وقوع جرم افرادی با فروشنده مال غیر همکاری داشته اند. و شما را به انجام معامله ترغیب نموده اند را به عنوان معاون در جرم اضافه نمایید. چرا که اگر این افراد همدست مجرم اصلی باشند میتوانند به عنوان شاهد بر علیه شما شهادت دهند. و با طرح شکایت بر علیه آنها امکان سوء استفاده و تبانی مجرمین با یکدیگر غیر ممکن است چرا که متهمین نمیتوانند به نفع یکدیگر شهادت دهند .
روند رسیدگی فروش مال غیر
با توجه به الکترونیکی شدن تشکیل پرونده می بایست جهت طرح شکایت متن شکواییه را با همکاری وکیل متخصص کیفری تدوین نمایید. و با مراجعه به دفاتر خدمات قضایی ابتدا اقدام به ثبت نام در سامانه ابلاغ الکترونیک نموده و سپس شکواییه خود را ثبت نمایید. بعد از چند روز پرونده حسب مورد به کلانتری ، اداره آگاهی و یا شعبه بازپرسی دادسرای محل وقوع جرم ارجاع می گردد. باید توجه داشت مهم وقوع جرم ، محل انجام معامله است .
- در این شکایت مدارک پرداخت وجه به متهم ، اسناد و برگه های مربوط به معاملات و دلایل مربوط به متعلق غیر بودن مال از دلایل اصلی در اثبات وقوع جرم فروش مال غیر می باشد. که البته شهادت شهود و دلایل دیگر از جمله اقرار متهم نیز می تواند در تسریع رسیدگی موثر باشد .
- همانطور که بیان شد ابتدا باید اثبات گردد متهم مال دیگری را به شاکی منتقل نموده. و شاکی از این امر بی اطلاع بوده بدیهی است حضور مالک اصلی و طرح شکایت توسط ایشان نیز در پرونده موثر خواهد بود .
ماده قانونی فروش مال غیر
طبق آخرین اصلاحات قوانین جزایی قانونگذار در ماده یک قانون راجع به انتقال مال غیر اقدام به تعریف و تعیین مجازات جرم فروش مال غیر نموده است طبق این ماده :
“کسی که مال غیر را با علم به اینکه مال غیر است به نحوی از انحاء عیناً یا منفعتاً بدون مجوز قانونی به دیگری منتقل کند کلاهبردارمحسوب و مطابق ماده ۲۳۸ قانون عمومی محکوم میشود. و همچنین است انتقالگیرنده که در حین معامله عالم به عدم مالکیت انتقال دهنده باشد. اگر مالک از وقوع معامله مطلع شده و تا یک ماه پس از حصول اطلاع اظهاریه برای ابلاغ به انتقال گیرنده و مطلع کردن او از مالکیت خود به اداره ثبتاسناد یا دفتر بدایت یا صلحیه یا یکی از دوائر دیگر دولتی تسلیم ننماید معاون جرم محسوب خواهد شد”
مجازات و جزای فروش مال غیر
در قانون مجازات راجع به انتقال مال غیر و همچنین در قانون مجازات اسلامی ،کسی که مال دیگری را بدون حق به دیگری منتقل نماید. کلاهبردار محسوب شده ، و با توجه به اینکه مجازات کلاهبرداری در ماده یک قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشا ، اختلاس و کلاهبرداری ذکر شده ، این جرم هم دارای مجازات حبس بوده هم دارای مجازات جزای نقدی به میزان مالی که اخذ کرده است . همچنین رد مال هم باید انجام گیرد .

تنفیذ معامله توسط مالک بعد از وقوع جرم انتقال مال غیر
چنانچه مالک مال پس از وقوع جرم انتقال مال غیر ، به انتقال رضایت داده و معامله را تنفیذ نماید معامله نافذ شده . ولی این تنفیذ مالک تاثیری در تحقق یا عدم تحقق جرم نداشته و در لحظه انتقال مال غیر جرم محقق شده. و با توجه به اینکه انتقال مال غیر جرمی غیر قابل گذشت بوده تنفیذ معامله و حتی اعلام رضایت مالک تاثیری در جنبه عمومی جرم نداشته. تنها ممکن است از موجبات تخفیف محسوب گردد .
نکته :
در جرم انتقال مال غیر برخلاف کلاهبرداری لازم به اثبات هیچ حیله و تقلبی و یا حتی لازم به اثبات ورود ضرر به دیگری نبوده. و نفس انجام انتقال مال غیر برای تحقق این جرم کافی میباشد .
انتقال مال غیر با سند رسمی
ممکن است جرم انتقال مال غیر ، با استفاده از اسناد رسمی انجام گیرد . چنانچه مرتکب با جعل سند و یا استفاده از سند مجعول اقدام به ارتکاب جرم انتقال مال غیر کرده باشد به مجازات همه آنها محکوم می گردد .
انتقال مال غیر به خود
حالتی را تصور کنید که شخصی مال متعلق به دیگری را به خودش منتقل نماید. در این حالت بین حقوقدانان اختلاف نظر بوده که آیا این عمل انتقال مال غیر محسوب میشود یا خیر . با تفسیر ماده قانونی انتقال مال غیر به نفع متهم اینطور به نظر می رسد که منظور از دیگری در انتقال مال غیر ، شخصی غیر از خود انتقال دهنده میباشد . لذا انتقال مال غیر به خود ، جرم فروش مال غیر محسوب نشده ولی تحت عناوینی مثل تحصیل مال از طریق نامشروع قرار میگیرد .
معاونت مالک مال در جرم انتقال مال غیر
مالک مالی که به دیگری منتقل شده موظف است پس از اطلاع از معامله انتقال مال غیر سریعا مراتب مالکیت خود را به خریدار اطلاع دهد. نحوه مطلع کردن خریدار نیز به این صورت بوده که مالک موظف است تا یک ماه پس از اطلاع از انتقال مال خود ، اظهارنامه ای تحت عنوان مالکیت خود جهت ابلاغ به انتقال گیرنده به اداره ثبت ، یا دفتر دادگاهها و یا به طرق قانونی دیگر تسلیم کند. مرجع تحویل گیرنده اظهارنامه نیز موظف بوده سریعاً اظهارنامه را برای انتقال گیرنده بفرستد. حال چنانچه مالک مال به تکلیف فوق مبنی بر مطلع نمودن انتقال گیرنده عمل ننماید. قانونگذار این عمل او را عامدانه و از روی قصد و غرض دانسته و او را معاون جرم محسوب کرده است .
رای وحدت رویه انتقال مال غیر
در زیر به دو نمونه از ارای وحدت رویه با موضوع انتقال مال غیر که توسط دیوان عالی کشور صادر شده است را بیان می کنیم :
رای وحدت رویه شماره 594 هیات عمومی دیوان عالی کشور نظر به این که ماده ۱ قانون مجازات راجع به انتقال مال غیر مصوب ۱۳۰۸، انتقالدهندگان مال غیر را کلاهبردار محسوب کرده و مجازات کلاهبرداری رادر تاریخ تصویب آن قانون ماده ۲۳۸ قانون مجازات عمومی معین نموده بود و با تصویب قانون تعزیرات اسلامی مصوب ۱۳۶۲ ماده ۱۱۶ قانونتعزیرات از حیث تعیین مجازات کلاهبردار جایگزین قانون سابق و سپس طبق ماده یک قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء و اختلاس وکلاهبرداری مصوب ۱۳۶۷ مجازات کلاهبرداری تشدید و برابر ماده ۸ همان قانون کلیه مقررات مغایر با قانون مزبور لغو گردیده است لذا جرائمی که بهموجب قانون کلاهبرداری محسوب شود از حیث تعیین کیفر مشمول قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء و اختلاس و کلاهبرداری مصوب ۱۳۶۷بوده و رأی شعبه چهارم دیوان عالی کشور که با این نظر مطابقت دارد صحیح تشخیص میشود. این رأی بر طبق ماده واحده قانون وحدت رویه قضاییمصوب ۱۳۲۸ برای دادگاهها و شعب دیوان عالی کشور در موارد مشابه لازمالاتباع است.
رای وحدت رویه شماره 852 هیات عمومی دیوان عالی کشور
هرگاه شخصی مالی را با سند عادی به دیگری انتقال دهد و سپس با علم به اینکه مال متعلق به او نیست، بدون مجوّز قانونی آن را نزد بانک یا مرجع قضایی یا هر شخص دیگری در رهن یا وثیقه قرار دهد، رفتار مرتکب مشمول ماده دوّم قانون مجازات اشخاصی که مال غیر را به عوض مال خود معرفی مینمایند مصوّب ۱۳۰۸، تلقّی و به مجازات شروع به کلاهبرداری محکوم میشود. بنابراین رأی شعبه سیویکم دادگاه تجدیدنظر استان فارس تا حدّی که با این نظر انطباق دارد با اکثریت آراء اعضای هیأت عمومی، صحیح و منطبق با موازین قانونی تشخیص داده میشود. این رأی طبق ماده ۴۷۱ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ با اصلاحات و الحاقات بعدی در موارد مشابه برای شعب دیوان عالی کشور، دادگاهها و سایر مراجع اعم از قضایی و غیر آن لازمالاتباع است.
اثبات مالکیت در انتقال مال غیر
انتقال مال غیر به معنای منتقل کردن مال به دیگری توسط شخصی که نه مالک بوده و نه اجازه قانونی انتقال اموال مالک را داشته است . با تحقق جرم انتقال مال غیر ، اثبات مالکیت مالک ، در نتیجه پرونده مطروحه تاثیر زیادی خواهد داشت . اثبات مالکیت در انتقال مال غیر به این صورت بوده. که یک شخص حقیقی و یا حقوقی در مراجع قضایی ، مالکیت خود را و همچنین عدم اختیار انتقال اموال او توسط شخص انتقال دهنده را به اثبات رسانده که میتواند نتیجه معامله و همچنین تحقق جرم انتقال مال غیر را تحت تاثیر قرار دهد . مالک می تواند با استفاده از اسناد مالکیت ، استفاده از شهود معتبر ، مدارک ثبتی ، قاعده تصرف و … مالکیت خود را نسبت به مال منتقل شده اثبات نماید .
وکیل فروش و انتقال مال غیر
اگر به دنبال وکیلی ماهر و متخصص برای طرح شکایت انتقال مال غیر یا دفاع از شکایات مشابه هستید. وکیل نادری بهترین گزینه برای شماست. ایشان با تجربهی فراوان در زمینه پروندههای انتقال مال غیر، توانسته است پروندههای پیچیده زیادی را با موفقیت به پایان برساند. وکیل نادری با تحلیل دقیق مستندات و شواهد، استراتژیهای مؤثر برای احقاق حقوق شما طراحی میکند.
خدمات مجموعه وکیل نادری شامل:
- طرح شکایت انتقال مال غیر: تهیه و تنظیم شکایت با دقت و جزئیات کامل، جهت پیگیری قانونی در مراجع قضائی.
- دفاع از شکایت انتقال مال غیر: ارائه دفاعیات محکم و مستند برای متهمین و جلوگیری از تبعات قانونی.
- مشاوره حقوقی تخصصی: راهنمایی در خصوص چگونگی پیگیری شکایات و دفاعیات در پروندههای انتقال مال غیر.
برای مشاوره و پیگیری پرونده خود با وکیل نادری تماس بگیرید و از تجربه ایشان بهرهمند شوید.
شماره تماس با وکیل نادری: 09124230952
نمونه رای فروش مال غیر
در ادامه یک نمونه رای که موکل مجموعه حقوقی وکیل نادری را به عنوان متهم جرم فروش مال غیر شکایت کرده. و با دفاع اصولی و قانونی ما هم در مرحله بدوی و هم در مرحله تجدید نظر رای به نفع او صادر شده است را می آوریم :
جهت دانلود و مشاهده نمونه رای روی تصویر زیر کلیک کنید :


