مشاوره تخصصی تبانی برای بردن مال غیر ؛ شرایط و ارکان تحقق این جرم چیست؟ از جمله جرایمی که کمتر مورد توجه عمومی قرار گرفته اما آثار مخربی بر اعتماد میان مردم اجتماع و امنیت معاملات دارد، جرم تبانی برای بردن مال غیر است. این جرم در دسته جرایم علیه اموال و مالکیت جای می گیرد. و به دلیل پیچیدگی آن، نیازمند آگاهی دقیق از ارکان قانونی و رویه های قضایی است.

در این مقاله، با رویکردی کاربردی و ساده، به بررسی ارکان جرم، عناصر قانونی، مرور زمان و مهم ترین نکات پیرامون رای وحدت رویه تبانی برای بردن مال غیر خواهیم پرداخت. تا شما را با شیوه صحیح پیگیری این نوع از پرونده ها آشنا کنیم.

تعریف تبانی برای بردن مال غیر

واژه “تبانی” یک مصدر جعلی و در لغت به معنای توافق پنهانی برای انجام عملی نادرست است. در حقوق کیفری ایران، این واژه به موقعیتی اشاره دارد که چند نفر با هم توافق می کنند تا از طریق طرح دعوا، اعتراض به رای، یا ورود در فرآیند قضایی مثلا به عنوان وارد ثالث، مالی را که به آنها تعلق ندارد تصاحب کنند یا حقوق قانونی ذی نفع را مخدوش سازند. این نوع رفتار، بر اساس قانون مجازات اشخاصی که برای بردن مال غیر تبانی می نمایند که مصوب ۱۳۰۷ است. جرم تلقی شده و برای آن مجازات مشخصی در نظر گرفته شده است.

ارکان جرم تبانی برای بردن مال غیر

برای آنکه جرم تبانی به درستی احراز شود، وجود چند رکن اصلی ضروری است:

 رکن قانونی

همان گونه که در ماده اول قانون مصوب ۱۳۰۷ آمده است، تبانی برای تصاحب مال غیر از طریق اقامه دعوای ساختگی، مشمول مجازات کلاهبرداری است. این جرم همچنین با ماده ۲۳۸ قانون مجازات عمومی سابق ارتباط دارد ولی امروزه باید مجازات آن را در قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشا و اختلاس جستجو کرد. زیرا این قانون، آخرین نظر قانونگذار و مجازات این جرم را بیان می کند.

 رکن مادی

توافق یا همان تبانی بین دو یا چند نفر برای انجام اقدامات حقوقی صوری یا متقلبانه (مثل اقامه دعوا یا ورود ثالث به پرونده) که به قصد گرفتن مال دیگری صورت می گیرد، عنصر مادی این جرم است. اقدامات عملی، نظیر تنظیم قرارداد ساختگی یا ادعای دروغین نیز در این مرحله اهمیت دارد.

 رکن معنوی

قصد و علم به نادرستی اقدام و نیت بردن یا فروش مال غیر یا تضییع حق وی از طریق فریب سیستم قضایی، عنصر روانی این جرم را تشکیل می دهد. بدون وجود این سوء نیت، تحقق جرم امکان پذیر نیست. به همین دلیل اگر شخص ثالث بدون هیچگونه تبانی وارد دعوا شود در حالی که به اشتباه خود را ذی نفع می دانسته جرمی مرتکب نشده است. ضمناً قاعده کلی این است که شاکی و دادستان باید وجود سونیت از قبل متهم را ثابت نمایند و اصل بر بی گناهی وی است.

مجازات تبانی برای بردن مال غیر

طبق قانون، این جرم مشمول مجازات کلاهبرداری است. مجازات کلاهبرداری بر اساس ماده ۱ قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشا و اختلاس و کلاهبرداری، علاوه بر رد اصل مال به صاحب اش، به حبس از يك تا 7 سال و پرداخت جزاي نقدي معادل مالي كه اخذ كرده است محكوم می شود.

در رأی وحدت رویه شماره ۸۳۸ مورخ ۱۴۰۲/۰۸/۱۶ دیوان عالی کشور آمده است که در صورت مشارکت چند نفر در ارتکاب جرم، سهم هر یک در میزان جزای نقدی باید جداگانه محاسبه شود. در صورتی که سهم دقیق مشخص نباشد، میزان جزا به صورت مساوی تعیین می شود و اصل بر تساوی است. به همین دلیل نمی توان مجازات هر یک از دو یا چند نفر مرتکبین این جرم را جزای نقدی کامل به اندازه قیمت مال غیر محاسبه نمود و باید نسبت به سهم ایشان تقسیم شود.

مرور زمان در جرم تبانی برای بردن مال غیر

یکی از نکات مهم حقوقی در رسیدگی به این جرم، مرور زمان تعقیب و اجرای مجازات است:

مرور زمان تعقیب

طبق بند پ ماده ۱۰۵ قانون مجازات اسلامی، مدت مرور زمان برای تعقیب این جرم ۱۰ سال است. یعنی اگر پس از وقوع جرم تا ۱۰ سال اقدامی قضایی صورت نگیرد، رسیدگی امکان پذیر نیست.

مرور زمان اجرای مجازات

مطابق ماده ۱۰۷ قانون مجازات اسلامی، اگر از زمان صدور حکم قطعی ۱۵ سال بگذرد و حکم اجرا نشود، امکان اجرای آن از بین می رود.

این نکته در مواردی که زیان دیده تحت سلطه متهم باشد. یا دلایل موجهی برای عدم شکایت داشته باشد. (مثلاً ترس، فشار یا بیماری ناتوان کننده)، قابل تعدیل است و آغاز مرور زمان به تعویق می افتد.

اثبات تبانی برای بردن مال غیر

اثبات تبانی برای بردن مال غیر یکی از چالش برانگیزترین بخش های رسیدگی به این جرم است. مدارکی که می تواند در این مسیر مفید باشد شامل:

• قراردادهای ساختگی یا صوری؛
• پیام ها و مکاتبات طرفین و تشویق به طرح دعوای دروغین؛
• شهادت شهود یا اقرار متهم؛
• تجزیه و تحلیل سابقه دعواهای طرفین در دادگاه.

اگرچه اثبات سوء نیت دشوار است، اما وکیل متخصص کیفری با تجربه می تواند با جمع آوری قرائن، مسیر دادخواهی را هموارتر کند.

نکات کاربردی درباره این جرم

این جرم در دسته جرایم تعزیری درجه چهار قرار می گیرد و ارتکاب آن می تواند در کنار دعوای اصلی حقوقی برای دریافت خسارت، پرونده کیفری جداگانه ای را به جریان بیندازد. البته امکان مطالبه همزمان خسارت و پیگیری جرم در دادگاه کیفری طبق قانون آیین دادرسی کیفری فراهم گردیده است و به عبارت دیگر، امکان دریافت خسارت توسط مال باخته از طریق دادخواست مطالبه ضرر و زیان ناشی از جرم نیز وجود دارد.

وکیل نادری همراه شماست

جرم تبانی برای بردن مال غیر، از جمله جرایمی است که با هدف فریب دادگاه و تصاحب ناحق مال غیر انجام می شود. با توجه به پیچیدگی های اثبات و آثار سنگین این جرم، مراجعه به وکیل متخصص در اثبات تبانی برای بردن مال غیر می تواند نقش تعیین کننده ای در پیروزی پرونده داشته باشد. اگر تصور می کنید که فردی با همکاری دیگران قصد دارد از طریق اقدامات صوری و متقلبانه مالی از شما را تصاحب کند، حتماً با تیم حقوقی مجموعه وکیل نادری تماس بگیرید. مشاوران ما در این زمینه تجربه فراوان دارند و با بررسی دقیق مدارک و مستندات، بهترین راهکار حقوقی را پیشنهاد می دهند.

سوالات مربوطه

آیا برای اثبات تبانی، وجود سند کتبی الزامی است؟

خیر. هر نوع مدرک، حتی شهادت شهود یا قرائن قوی می تواند مبنای اثبات جرم باشد. اما وجود سند می تواند فرایند رسیدگی را سریع تر و مؤثرتر کند.

اگر بعد از ۱۰ سال از وقوع تبانی متوجه جرم شویم، آیا امکان شکایت هست؟

در حالت عادی خیر، چون مرور زمان تعقیب ۷ سال است. اما اگر بتوانید ثابت کنید که به دلیل سلطه متهم یا موانع موجه و خاصی، امکان شکایت نداشته اید، امکان تمدید وجود دارد.

در چه مواردی تبانی برای بردن مال غیر در قالب کلاهبرداری محسوب می شود؟

در همه موارد، به دلیل استفاده از ابزارهای متقلبانه برای فریب دادگاه یا مالک اصلی، این جرم در نص قانون در حکم کلاهبرداری تلقی شده و همان مجازات را دارد.